Mesafeli satışta tüketici 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. 01.01.2026'dan beri malın ve bedelin iadesi ile iade kargo masrafında yeni kurallar uygulanıyor; bazı ürünlerde ise cayma hakkı yoktur.
İnternetten, telefonla veya katalogdan yapılan alışverişler hukuken mesafeli sözleşmedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m. 48, ürünü görmeden alan tüketiciye ayrıca bir düşünme süresi tanır: cayma hakkı. Ayrıntılar Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde düzenlenmiştir.
Yönetmelik 2022'de kapsamlı biçimde değiştirilmiş, değişikliklerin önemli bir kısmının yürürlüğü ertelenmiş ve 2025'te yeniden düzenlenmiştir. İade süresi, bedelin iadesi ve iade kargo masrafına ilişkin bugünkü kurallar 01.01.2026'dan beri uygulanmaktadır; internette dolaşan bilgilerin bir kısmı bu tarihten öncesine aittir.
Cayma süresi ne zaman başlar?
Tüketici 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Sürenin başlangıcı sözleşmenin türüne göre değişir (Yönetmelik m. 9):
- Mal satışında süre, malın tüketiciye veya tüketicinin belirlediği üçüncü kişiye teslim edildiği gün başlar. Malın kargoya verilmesi teslim sayılmaz. Tüketici dilerse teslimden önce de cayabilir.
- Tek siparişte ayrı ayrı gelen mallarda son malın, birden fazla parçadan oluşan mallarda son parçanın teslim alındığı gün esas alınır; düzenli teslimatlı sözleşmelerde ilk teslim esastır.
- Hizmet sözleşmelerinde süre, sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
- Mal teslimi ile hizmetin birlikte sunulduğu sözleşmelerde mal teslimine ilişkin kurallar uygulanır.
Satıcı, tüketiciyi cayma hakkı konusunda gereği gibi bilgilendirdiğini ispat etmek zorundadır. Bilgilendirme yapılmamışsa tüketici 14 günle bağlı değildir; ancak bu süre her hâlde 14 günün bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer. Eksik bilgilendirme bu bir yıl içinde tamamlanırsa 14 gün o tarihten itibaren işlemeye başlar (m. 10).
Finansal hizmetler, taşınmaz satışı, konut kiralama, paket turlar, devre tatil, yolcu taşıma ile malların montaj, bakım ve onarımına ilişkin sözleşmeler Yönetmeliğin kapsamı dışındadır (m. 2).
Cayma bildirimi ve malın geri gönderilmesi
Cayma hakkı, süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla (e-posta, kısa mesaj, sitedeki iade ekranı gibi) satıcıya ya da pazaryeri üzerinden yapılan alışverişlerde aracı hizmet sağlayıcıya yöneltilen bildirimle kullanılır. Yönetmelik ekindeki örnek cayma formu kullanılabileceği gibi açık bir beyan da yeterlidir. Site üzerinden yapılan cayma talebinin ulaştığı tüketiciye derhal teyit edilmelidir. Cayma hakkının süresinde kullanıldığını ispat yükü tüketicidedir (m. 11); bu yüzden bildirimin ekran görüntüsü, e-postası veya talep numarası saklanmalıdır.
Satıcı malı kendisi geri almayı teklif etmedikçe tüketici, cayma bildirimini yönelttiği tarihten itibaren 14 gün içinde malı satıcıya geri göndermek zorundadır (m. 13). 01.01.2026'dan önce bu süre 10 gündü. Tüketici cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatına uygun kullanmışsa ortaya çıkan değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir; ürünün denenmesi bu kapsamdadır. Cayma hakkının kullanılmasıyla mala bağlı yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erer (m. 14).
Bedel iadesi ve iade kargo masrafı
01.01.2026'dan itibaren uygulanan Yönetmelik m. 12'ye göre satıcı, teslim masrafı dâhil tahsil ettiği bütün ödemeleri şu sürelerde iade eder:
- Teslimden sonra cayılmışsa: malın, ön bilgilendirmede iade için belirtilen kargo şirketine teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde. Tüketici başka bir kargo şirketi kullanırsa süre, malın satıcıya ulaştığı tarihte başlar.
- Teslimden önce cayılmışsa veya hizmet sözleşmesinde: cayma bildiriminin ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içinde.
İade, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun biçimde, masrafsız ve tek seferde yapılır; kredi kartıyla ödemelerde banka, aktarılan tutarı kart limitine tek seferde ekler. Bu nedenle tüketiciye para iadesi yerine hediye çeki veya alışveriş puanı kabul ettirilemez.
İade kargo masrafında kural şudur (m. 12/5): tüketici malı satıcının ön bilgilendirmede belirttiği taşıyıcıyla gönderirse iade masrafından sorumlu tutulamaz; satıcı hiçbir taşıyıcı belirtmemişse tüketiciden iade masrafı istenemez; belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı malı ek masraf istemeden tüketiciden aldırmak zorundadır. Bu güvenceler satıcının belirttiği taşıyıcıya bağlıdır; malı kendi seçtiği başka bir kargo şirketiyle gönderen tüketicinin bu masrafı satıcıdan isteyebileceğine dair bir hüküm yoktur. 2022'de getirilen ve tüketiciye teslim masrafını geçmemek üzere iade masrafı yükleyen kural ise hiç uygulanmadan 2025'te kaldırılmıştır.
Satıcı, tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyacına göre hazırlanan mallar dışında siparişi en geç 30 gün içinde teslim etmek zorundadır. Bu süre aşılırsa tüketici sözleşmeyi feshedebilir ve ödediği bütün tutar 14 gün içinde kanuni faiziyle iade edilir (TKHK m. 48/3; Yönetmelik m. 16). Malın stokta bulunmaması, edimin imkânsızlaşması sayılmaz.
Cayma hakkının kullanılamadığı durumlar
Taraflar aksini kararlaştırmadıkça Yönetmelik m. 15'te sayılan sözleşmelerde cayma hakkı yoktur. Satıcı, bu durumu ön bilgilendirmede açıkça belirtmek zorundadır.
| İstisna | Kapsam |
|---|---|
| Fiyatı finansal piyasalara bağlı olanlar | Satıcının kontrolü dışındaki piyasa dalgalanmalarına göre fiyatlanan mal ve hizmetler |
| Kişiye özel mallar | Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyacı doğrultusunda hazırlanan ürünler (ör. ölçüye göre üretilen perde, isim baskılı ürün) |
| Çabuk bozulan mallar | Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek ürünler |
| Hijyen ürünleri | Koruyucu ambalajı, bandı veya mührü açılmış ve iadesi sağlık ya da hijyen açısından uygun olmayan ürünler |
| Karışan mallar | Teslimden sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılamayan mallar |
| Kitap, dijital içerik, bilgisayar sarf malzemesi | Maddi ortamda sunulan ve koruyucu ambalajı açılmış olanlar |
| Gazete ve dergi | Abonelik dışındaki süreli yayınlar |
| Belirli tarihli hizmetler | Belirli bir tarihte veya dönemde yapılacak konaklama, eşya taşıma, araç kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve eğlence ya da dinlenme hizmetleri |
| Anında ifa edilen dijital hizmetler | Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen gayrimaddi mallar |
| Onayla başlayan hizmetler | Cayma süresi bitmeden tüketicinin onayıyla ifasına başlanan hizmetler |
Ambalajı açılmış her ürün istisna kapsamında değildir: hijyen istisnası yalnızca koruyucu ambalajı açılan ve iadesi sağlık açısından uygun olmayan ürünler için geçerlidir; kutusu açılmış bir ayakkabı veya elektrikli ev aleti için cayma hakkı devam eder. 2022 değişikliğiyle öngörülen cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayar istisnası hiç uygulanmadan 2025'te kaldırılmıştır. 01.01.2026'da yürürlüğe giren tescili zorunlu araçlar ve insansız hava araçları, canlı müzayede ile satıcı veya yetkili servis tarafından kurulumu ya da montajı yapılan mallara ilişkin istisnalar ise 2026'da verilen bir Danıştay iptal kararı üzerine Yönetmeliğin güncel metninden çıkarılmıştır.
Pazaryeri, ayıplı mal ve sık yapılan hatalar
Pazaryerinin sorumluluğu
Satıcı adına sözleşme kurulmasına aracılık eden platformlar, TKHK'da aracı hizmet sağlayıcı olarak anılır. TKHK m. 48/5-6 ve Yönetmelik m. 12/A'ya göre platform; cayma, fesih, bedel iadesi ve teslimat şikâyetlerinin iletilip takip edilebileceği kesintisiz bir sistem kurmak, bunları satıcıya derhal iletmek ve işlem kayıtlarını üç yıl saklamak zorundadır. Ön bilgilendirmeden satıcıyla birlikte sorumludur. Bedeli platform tahsil etmiş ve henüz satıcıya aktarmamışsa, iade edilmesi gereken tutardan satıcıyla birlikte müteselsilen sorumludur. Taşıyıcı bilgisinin eksikliği platformdan kaynaklanıyorsa iade masrafını da platform karşılar; satıcı onayı olmadan düzenlediği kampanyaların taahhütlerinden de platform sorumludur.
Ayıplı mal seçimlik hakları ise şimdilik platformun müteselsil sorumluluğu dışındadır. Anayasa Mahkemesi bu istisnayı oluşturan "…ile 11 inci…" ibaresini 12.02.2026 tarihli, E. 2024/187, K. 2026/42 sayılı kararıyla iptal etmiştir; iptal hükmü 02.03.2027'de yürürlüğe girecektir.
Cayma hakkı ile ayıplı mal hakları farklıdır
Cayma hakkı, kusursuz bir ürün için de gerekçesiz kullanılabilen 14 günlük bir haktır. Ürün ayıplıysa tüketici ayrıca TKHK m. 11'deki seçimlik haklara (dönme, indirim, ücretsiz onarım, değişim) sahiptir; bu haklar teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir ve masrafları satıcıya aittir. Cayma hakkı istisnasına giren bir ürün, örneğin ambalajı açılmış bir kozmetik ürün ayıplı çıkarsa, cayma yasağı ayıplı mal haklarının kullanılmasına engel olmaz.
Sık yapılan hatalar
- Malı cayma bildirimi yapmadan veya bildirimin kaydını saklamadan kargoya vermek.
- Cayma bildiriminden sonra malı 14 gün içinde göndermemek.
- Satıcının belirttiği taşıyıcı yerine başka kargo kullanıp masrafı satıcıdan beklemek.
- Gönderi belgesini ve paketlemeden önce çekilmiş fotoğrafları saklamamak.
- Para iadesi hakkı varken hediye çekini kabul etmek.
- Ayıplı ürünü cayma hakkıyla sınırlı sanıp 14 gün geçince hakkın kaybedildiğini düşünmek.
Sık sorulan sorular
Ürünün kutusunu açıp denedim. Yine de iade edebilir miyim?
Evet. Ürünün işleyişine ve kullanım talimatına uygun denenmesi cayma hakkını ortadan kaldırmaz ve tüketici bu nedenle oluşan olağan değişikliklerden sorumlu değildir. İstisna, koruyucu ambalajı açılmış ve iadesi hijyen açısından uygun olmayan ürünlerdir.
Satıcı parayı 14 gün içinde iade etmezse ne yapabilirim?
Önce satıcıya ve varsa pazaryerine yazılı başvuru yapılır. Sonuç alınamazsa uyuşmazlık değeri 2026 için 186.000 TL'nin altındaysa tüketici hakem heyetine, üzerindeyse arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesine gidilir. Hakem heyeti başvurusu e-Devlet üzerinden de yapılabilir.
İndirimli üründe cayma hakkı var mı?
Var. İstisnalar Yönetmelik m. 15'te sınırlı olarak sayılmıştır; ürünün kampanyalı veya indirimli satılması bunlardan biri değildir.
Uçak bileti veya otel rezervasyonundan cayabilir miyim?
Yolcu taşıma hizmetleri Yönetmeliğin kapsamı dışındadır; belirli bir tarihte yapılacak konaklama ve araç kiralama da cayma istisnaları arasındadır. Bu sözleşmelerde iptal ve iade koşulları sözleşmeye ve ilgili özel mevzuata göre belirlenir.
Dayanak mevzuat
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m. 48, 68, 73/A
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (RG 27.11.2014, 29188) m. 2, 5, 9–16; değişiklikler: RG 23.08.2022 (31932), 04.11.2023 (32359), 10.08.2024 (32628), 24.05.2025 (32909)
- Ticaret Bakanlığının parasal sınırların artırılmasına ilişkin tebliği (RG 23.12.2025, 33116)
- Anayasa Mahkemesi, 12.02.2026, E. 2024/187, K. 2026/42 (RG 02.06.2026, 33268)
Yorumlar (1)
İnsanlar her konuda iade hakkı olduğunu sanıyor
Sorunuz bu makaleyle ilişkilendirilerek yayımlanır.