İcra mahkemesi, icra ve iflas dairelerinin işlemlerine karşı yapılan şikâyet ve itirazları inceleyen ve İcra ve İflas Kanunu'nun kendisine verdiği diğer işlere bakan mahkemedir. İcra dairesi takipleri yürüten birimdir; icra dairesinin işlemlerini denetleyen ve takiple ilgili uyuşmazlıkları karara bağlayan ise icra mahkemesidir.
Dayanak
İcra mahkemesinin görevi ve yargılama usulü 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 4, 16, 17, 18 ve 22. maddeleri ile Kanunun ilgili diğer hükümlerinde düzenlenmiştir. İş yoğunluğu olan yerlerde birden fazla icra mahkemesi dairesi kurulabilir; icra mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi kanunla yetkilendirilmiş hâkim yapar.
Hangi işlere bakar?
- Şikâyet: İcra dairesinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan bir işlemine karşı, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde şikâyette bulunulabilir. Örneğin usulsüz tebligat, haczedilemeyecek bir malın haczedilmesi veya maaştan fazla kesinti yapılması. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz geciktirilmesi hâlinde ise her zaman şikâyet edilebilir.
- İtirazın kaldırılması: Genel haciz yoluyla takipte borçlu itiraz ettiyse, alacaklı elindeki belgeye dayanarak itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden ister.
- Kambiyo senedine dayalı takipte itirazlar: Çek, bono ve poliçeye dayalı takipte borca, imzaya ve yetkiye itiraz icra mahkemesine yapılır.
- Mahkeme kararına dayalı takipte borçlunun başvuruları: Borcun karardan sonra ödendiği, ertelendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi sebeplerle icranın geri bırakılması istenebilir.
- İhalenin feshi, kira alacağı nedeniyle tahliye ve istihkak gibi Kanunda sayılan diğer işler.
- İcra ceza işleri: Mal beyanında bulunmama veya nafaka borcunu ödememe gibi Kanunda suç ya da tazyik hapsi sebebi sayılan hâllere de icra mahkemesi bakar.
Yargılama nasıl yapılır?
İcra mahkemesindeki işler ivedi (acele) işlerdendir ve basit yargılama usulüyle görülür. Başvuru dilekçeyle ya da mahkemeye beyanda bulunup tutanağa geçirterek yapılabilir. Mahkeme duruşma yapılmasına gerek olup olmadığına kendisi karar verir; duruşma yapılmayan işlerde kural olarak dosyanın kendisine geldiği tarihten itibaren on gün içinde karar verir. Birçok konuda iddiaların belgeyle ispat edilmesi gerekir.
Kararlar ve kanun yolu
İcra mahkemesi kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde bölge adliye mahkemesine istinaf yoluyla başvurulabilir; Kanunda belirtilen hâllerde bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da iki hafta içinde temyize gidilebilir. Değeri kanundaki sınırın altında kalan işlerde karar kesindir. İstinaf yoluna başvurmak, satış dışındaki icra işlemlerini durdurmaz. İtirazın kaldırılması gibi bazı kararlar yalnızca takip bakımından sonuç doğurur; taraflar alacağın varlığı konusunda genel mahkemede dava açma hakkını korur.
Uygulamada dikkat edilecekler
- İcra mahkemesine yapılacak başvuruların süreleri kısadır (çoğu zaman yedi veya beş gün); tebliğ veya öğrenme tarihini mutlaka not edin.
- İcra dairesine yapılması gereken bir başvuruyu icra mahkemesine yapmak veya tersini yapmak hak kaybına yol açabilir. Örneğin genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır; ödeme emrinde nereye başvurulacağı yazar.
- Şikâyet, icra mahkemesi ayrıca karar vermedikçe takibi durdurmaz; gerekiyorsa takibin geçici olarak durdurulmasını ayrıca isteyin.
İlgili maddeler
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 4, 16, 17, 18, 22, 33, 68, 97, 134, 168, 269/a, 346, 363, 364
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.