İstihkak davası nedir?

İstihkak davası, icra takibinde haczedilen bir malın borçluya değil de üçüncü bir kişiye ait olduğu veya o mal üzerinde üçüncü kişinin rehin hakkı bulunduğu iddiası üzerine, bu uyuşmazlığın çözülmesi için açılan davadır. Örneğin borçlunun evinde haczedilen eşyanın aslında ev sahibine veya bir yakına ait olduğu iddiası bu yolla ileri sürülür.

Dayanak

İstihkak iddiası ve davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 96 ila 99. maddelerinde düzenlenmiştir. İstihkak davaları icra mahkemesinde görülür.

Türleri

• Mal borçlunun elinde haczedilmişse: Üçüncü kişi istihkak iddiasında bulunur; alacaklı veya borçlu bu iddiaya itiraz ederse dosya icra mahkemesine gönderilir. Bu durumda dava açma yükü üçüncü kişidedir. Borçlunun elinde bulunan malın borçluya ait olduğu kanunen karine olarak kabul edildiğinden, aksini ispat yükü de üçüncü kişiye düşer.
• Mal üçüncü kişinin elinde haczedilmişse: Bu kez durum tersine döner. Alacaklıya, istihkak iddiasına karşı yedi gün içinde icra mahkemesinde dava açması için süre verilir; alacaklı süresinde dava açmazsa üçüncü kişinin iddiasını kabul etmiş sayılır.

Sonuçları

• İcra mahkemesi, dava sonuçlanıncaya kadar takibin o mal bakımından devamına veya ertelenmesine karar verebilir.
• Dava üçüncü kişi lehine sonuçlanırsa mal üzerindeki haciz kaldırılır.
• Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa haciz devam eder ve mal satılabilir.
• Kötü niyetle istihkak iddiasında bulunan veya haksız dava açan taraf, kanundaki şartlarla tazminata mahkûm edilebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Mülkiyetinizi kanıtlayacak fatura, satış sözleşmesi, banka kaydı gibi belgeleri haciz sırasında veya en kısa sürede icra dairesine sunun.
• Borçlu ile aynı konutta yaşayan veya aynı işyerini paylaşan kişilerin istihkak iddiaları, mahkemece özel bir dikkatle değerlendirilir.
• İstihkak iddiasını haciz tutanağına geçirtmeniz önemlidir.

İlgili kavramlar

• Haciz
• Mülkiyet karinesi
• Üçüncü kişi
• Muvazaa

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 96-99