Mal beyanı nedir?

Mal beyanı, icra takibinde kendisine gönderilen ödeme emrine veya icra emrine rağmen borcunu ödemeyen ve itiraz da etmeyen borçlunun, borcunu karşılamaya yetecek mallarını, alacaklarını, haklarını ve gelirlerini icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmesidir. Amaç, alacaklının haczedilebilecek malvarlığını tespit etmesine yardımcı olmaktır.

Dayanak

Mal beyanı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 74 ila 76. maddelerinde düzenlenmiştir. Mal beyanında bulunmamanın yaptırımı aynı Kanun'un 76. maddesinde, gerçeğe aykırı beyanın yaptırımı ise 338. maddesinde yer alır.

Kimler yükümlüdür?

Ödeme emrinde veya icra emrinde gösterilen süre içinde borcunu ödemeyen ve itiraz etmeyen ya da itirazı kaldırılan borçlu, mal beyanında bulunmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük ödeme emrinde de borçluya ayrıca hatırlatılır.

Beyanın içeriği

• Borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları,
• Alacakları ve diğer hakları,
• Maaş, ücret ve benzeri gelirleri,
• Geçimini nasıl sağladığına ilişkin bilgiler.

Borçlu, mal beyanından sonra malvarlığında veya gelirinde meydana gelen artışları da icra dairesine bildirmekle yükümlüdür.

Sonuçları

• Kanuni süre içinde mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının talebi üzerine icra mahkemesince tazyik hapsine çarptırılabilir. Tazyik hapsi, borçlu mal beyanında bulunduğunda sona erer ve üç ayı geçemez. Nafaka alacakları hariç, alacak miktarı aylık brüt asgari ücretin altında kalan takiplerde tazyik hapsi uygulanmaz.
• Gerçeğe aykırı mal beyanında bulunmak, kanunda ayrıca cezalandırılan bir suçtur.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Hiç malınız yoksa da bunu beyan etmeniz gerekir; mal olmaması, beyan yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
• Mal beyanı icra dairesinde tutanakla veya dilekçeyle yapılabilir; beyanınızın bir örneğini saklayın.
• Malvarlığını bilerek eksik veya yanlış göstermenin ceza sorumluluğu doğurabileceğini unutmayın.

İlgili kavramlar

• İcra takibinde ödeme emri
• Haciz
• Takibin kesinleşmesi
• Tazyik hapsi

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 74-76
2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 338, 354