İstinaf nedir?

İstinaf, ilk derece mahkemelerinin verdiği nihai kararlara karşı bölge adliye mahkemesine başvurulan olağan kanun yoludur. Hukuk davalarında istinaf, uyuşmazlığın hem olay (vakıa) hem de hukuk yönünden ikinci kez incelenmesini sağlar. Bölge adliye mahkemeleri 20 Temmuz 2016’da göreve başlamıştır; bu tarihten sonra verilen ilk derece kararları kural olarak önce istinaf incelemesinden geçer.

Dayanak

Hukuk davalarında istinaf, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Hangi kararlar istinaf edilebilir?

İlk derece mahkemelerinin nihai kararları istinaf yoluna tabidir. Miktar veya değeri kanunda belirtilen parasal sınırı aşmayan malvarlığı davalarına ilişkin kararlar ise kesindir. Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Ara kararlara karşı kural olarak ayrıca istinafa gidilemez; bunlar nihai kararla birlikte incelenir. İhtiyati tedbir gibi bazı kararlar için kanunda ayrıca istinaf imkânı tanınmıştır.

Süre

İstinaf süresi iki haftadır ve kararın taraflara usulüne uygun tebliğiyle işlemeye başlar. Süre içinde istinaf dilekçesinin verilmesi, harç ve gider avansının yatırılması gerekir.

İnceleme ve sonuçları

• Bölge adliye mahkemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı inceleme yapar; kamu düzenine aykırılıkları ise kendiliğinden gözetir.
• İstinaf aşamasında kural olarak yeni delil gösterilemez ve yeni vakıalar ileri sürülemez.
• Mahkeme başvuruyu esastan reddedebilir, kararı kaldırıp dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderebilir veya yeniden esas hakkında karar verebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• İstinaf dilekçesinde itiraz sebeplerinizi açık ve ayrıntılı yazın; inceleme bu sebeplerle sınırlıdır.
• İstinafa başvurmak kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; icranın geri bırakılması için ayrıca talep ve teminat gerekebilir.
• Karşı taraf istinafa başvurduysa, kendi itirazlarınız için katılma yoluyla istinaf imkânını değerlendirin.

İlgili kavramlar

• Temyiz
• Kesin hüküm
• Bölge adliye mahkemesi
• Kesin süre

Kaynaklar

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 341-360 (özellikle m. 341, 345, 355, 357)
2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 36