İlamlı icra nedir?

İlamlı icra, bir mahkeme kararına (ilama) veya kanunun ilam niteliğinde saydığı belgelere dayanılarak yapılan icra takibidir. Alacak veya hak bir yargı kararıyla zaten belirlenmiş olduğundan, ilamsız takipten farklı olarak borçlunun borca itiraz ederek takibi durdurması kural olarak mümkün değildir. Borçluya ödeme emri yerine icra emri gönderilir.

Dayanak

İlamların icrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24 ila 41. maddelerinde düzenlenmiştir.

Türleri

• Para veya teminat verilmesine ilişkin ilamların icrası,
• Taşınır mal teslimine ilişkin ilamların icrası,
• Taşınmazın tahliyesi veya teslimine ilişkin ilamların icrası,
• Bir işin yapılması veya yapılmamasına ilişkin ilamların icrası.

İlam niteliğindeki belgeler

Mahkeme huzurunda yapılan sulh ve kabuller ile kanunların ilam hükmünde saydığı diğer belgeler de ilamlı icraya konu olabilir. Örneğin icra edilebilirlik şerhi verilmiş arabuluculuk anlaşma belgeleri bu niteliktedir.

Süre

Para alacaklarına ilişkin icra emrinde borçluya borcu ödemesi için yedi gün süre verilir. İlama dayalı takipler, son işlem tarihinden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Borçlunun başvurabileceği yollar

• İlam tarihinden sonra borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını ileri sürerek icra mahkemesinden icranın geri bırakılmasını isteyebilir.
• Kararı istinaf veya temyiz ettiyse, teminat göstererek tehiri icra yoluna başvurabilir.
• İcra emrindeki usulsüzlüklere karşı icra mahkemesine şikâyette bulunabilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Para alacağına ilişkin kararlar kesinleşmeden de icraya konulabilir; buna karşılık kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmazlar üzerindeki ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmeden icra edilemez.
• Takip sonrasında ilam bozulursa, icra işlemleri durur ve kanundaki şartlarla ödenenlerin iadesi istenebilir.

İlgili kavramlar

• İcra emri
• Tehiri icra
• İcranın geri bırakılması
• İlamsız takip

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 24-41
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
3. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18