Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu nedir?

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu, çek, bono (emre yazılı senet) ve poliçeye dayanan alacakların tahsili için öngörülmüş özel ve hızlı bir ilamsız takip yoludur. Genel haciz yolundan farkı, borçlunun itirazının takibi kendiliğinden durdurmaması ve sürelerin daha kısa olmasıdır. Bu nedenle ticari hayatta en sık kullanılan takip yollarından biridir.

Dayanak

Bu takip yolu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 167 ila 170/b maddelerinde düzenlenmiştir. Kambiyo senetlerinin şekil şartları ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yer alır.

Şartları

• Takip, kanuni şekil şartlarını taşıyan bir kambiyo senedine dayanmalıdır.
• Senedin aslı takip talebiyle birlikte icra dairesine verilmelidir.
• İcra mahkemesi, takip dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliğinde olup olmadığını kendiliğinden inceler.

Süre

Borçluya senedin örneğiyle birlikte ödeme emri gönderilir. Borçlu:

• Borcu on gün içinde ödemelidir.
• Borca veya imzaya itirazını beş gün içinde icra mahkemesine yapmalıdır.
• Senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı yönündeki şikâyetini beş gün içinde icra mahkemesine bildirmelidir. Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiğine ilişkin şikâyet ise genel kurala göre tebliğin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır.

Sonuçları

• Genel haciz yolundan farklı olarak itiraz, takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için icra mahkemesinin ayrıca karar vermesi gerekir.
• İtiraz yalnız icra mahkemesinde incelenir ve kural olarak belgeyle ispat aranır. Borcun ödendiğine veya ertelendiğine dair itirazlar, resmi ya da imzası ikrar edilmiş bir belgeyle kanıtlanmalıdır.
• Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Beş günlük itiraz süresi çok kısadır; ödeme emrini aldığınız gün hukuki destek almanız yerinde olur.
• İtirazı icra dairesine değil, icra mahkemesine yapmanız gerektiğini unutmayın.
• Zamanaşımı itirazı da bu süre içinde icra mahkemesine yapılmalıdır.
• Alacaklılar, bu yolla birlikte çoğu zaman ihtiyati haciz kararı da talep eder.

İlgili kavramlar

• Bono
• Çek
• Poliçe
• İhtiyati haciz
• Takibin kesinleşmesi

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 16, 167-170/b
2. 7201 sayılı Tebligat Kanunu, m. 32
3. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (kambiyo senetlerine ilişkin hükümler)