İcra takibi nasıl başlatılır?

Birisi size borcunu ödemiyorsa, mahkeme kararı almadan da icra dairesine başvurarak alacağınız için icra takibi başlatabilirsiniz. Buna “ilamsız takip” denir. Avukat tutmak zorunlu değildir; takibi kendiniz açabilirsiniz. Bu yazıda en sık kullanılan yol olan genel haciz yoluyla takibi adım adım anlatıyoruz.

Hangi alacaklar için icra takibi yapılır?

Ödenmeyen borç para, kira, fatura, senet veya sözleşmeden doğan bir para alacağınız varsa icra takibi başlatabilirsiniz. Elinizde yazılı bir belge olması şart değildir; ancak borçlu itiraz ederse alacağınızı ispat etmeniz gerekeceğinden belgesiz alacaklarda dikkatli olun.

• Elinizde mahkeme kararı varsa “ilamlı icra” yolunu kullanırsınız.
• Elinizde çek, senet (bono) veya poliçe varsa bunlara özgü daha hızlı bir takip yolu vardır.
• Kiracı kirayı ödemiyorsa kira alacağı için tahliye istekli takip yapılabilir.

Adım adım icra takibi

1. Belgelerinizi toplayın. Sözleşme, fatura, senet, dekont, mesaj ve yazışmalar gibi alacağınızı gösteren her şeyi bir araya getirin. Senet veya çekin aslını saklayın; takipte aslı istenir.
2. Borçlunun bilgilerini öğrenin. Ad-soyad, T.C. kimlik numarası ve adres önemlidir. Kimlik numarası bilinirse tebligat, borçlunun nüfusta kayıtlı adresine gönderilebilir.
3. Hangi icra dairesine başvuracağınızı belirleyin. Kural olarak borçlunun oturduğu yerdeki icra dairesine başvurulur. Sözleşmeden doğan alacaklarda sözleşmenin yapıldığı yerin icra dairesi de yetkilidir. Para borçlarında, aksi kararlaştırılmadıysa ödeme yeri alacaklının yerleşim yeri olduğundan takibi kendi bulunduğunuz yerde de açabilirsiniz.
4. Takip talebini doldurun. Takip talebi formunu adliyedeki icra dairesinden veya icra ön bürosundan alabilirsiniz. Elektronik imzanız veya mobil imzanız varsa takibi UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de açabilirsiniz; e-Devlet şifresi tek başına takip açmaya yetmez.
5. Harç ve masrafları ödeyin. Takip açılırken harç ve tebligat masrafları peşin ödenir. Tutar alacak miktarına göre değişir; icra dairesi veya UYAP sistemi hesaplar.
6. Dosya numaranızı alın. Bundan sonra dosyanızı numarasıyla e-Devlet veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden takip edebilirsiniz.

Takip talebine neler yazılır?

• Sizin adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız, adresiniz ve paranın yatırılacağı banka hesap (IBAN) bilgileriniz,
• Borçlunun adı, soyadı, adresi ve biliyorsanız T.C. kimlik numarası,
• Alacağın Türk lirası tutarı; yabancı para alacağında hangi tarihteki kur üzerinden istendiği,
• Faiz isteniyorsa işlemiş faiz tutarı, faizin türü ve oranı ile işlemeye başladığı gün,
• Alacağın sebebi ve dayandığı belge (örneğin “… tarihli kira sözleşmesi”, “… tarihli fatura”),
• Seçilen takip yolu.

Takipten sonra ne olur?

İcra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir. Genel haciz yoluyla takipte borçlunun itiraz etmek için yedi günü vardır.

• Borçlu süresinde itiraz etmezse takip kesinleşir. Bundan sonra borçlunun maaşına, banka hesabına, aracına veya taşınmazına haciz konulmasını isteyebilirsiniz. Haciz talebini ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde yapmalısınız (itiraz ve davayla geçen süre sayılmaz). Bu süre geçerse dosya işlemden kaldırılır; alacağınız kaybolmaz, ancak takibe devam etmek için yenileme talebinde bulunup yeniden harç ödemeniz gerekir.
• Borçlu itiraz ederse takip durur. Elinizde borçlunun borcu kabul ettiğini gösteren ve imzasını inkâr etmediği ya da noterce onaylanmış bir belge veya resmî bir makamın verdiği bir belge varsa, itirazın size tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Belgeniz bu nitelikte değilse, itirazın size tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilirsiniz. Bu süreyi kaçırırsanız takip devam edemez; ancak alacağınız için ayrıca alacak davası açma hakkınız saklıdır. Ticari, işçi-işveren, tüketici ve kira uyuşmazlıkları gibi bazı alacaklarda bu davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Alacağınızdan fazlasını istemeyin. Takibin kötü niyetle yapıldığı anlaşılırsa alacaklı da tazminat ödemeye mahkûm edilebilir.
• Borçlunun itirazı haksız çıkarsa, itirazın iptali davasında veya itirazın kaldırılması aşamasında icra inkâr tazminatı istemeyi unutmayın.
• Borçlunun adresini yanlış yazarsanız tebligat yapılamaz ve süreç uzar.
• Alacağınız zamanaşımına uğramak üzereyse beklemeyin; zamanaşımı süresi alacağın türüne göre değişir.

İlgili maddeler

• Ödeme emrine itiraz nasıl yapılır?
• Dava nasıl açılır?

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 50, 58, 60, 62, 67, 68, 78
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 89
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 445