Miras kalan taşınmaz üzerinde tüm mirasçılar elbirliğiyle maliktir. TMK m. 683 uyarınca malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı haklarını ileri sürebilir. Ayrıca TMK m. 693, paydaşlardan her birinin diğerlerinin haklarıyla bağdaştığı ölçüde maldan yararlanabileceğini düzenler. TMK m. 995 uyarınca da iyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoyması sebebiyle hak sahiplerine verdiği zararlar ve elde ettiği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır. Mirasçılar arasında bu tazminatın istenebilmesi için kural olarak evi kullanan mirasçının diğer paydaşlar tarafından taşınmazdan yararlanmaktan men edilmiş olması, yani kullanımına rıza gösterilmediğinin iletilmiş olması aranır.
Nitekim Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/2267, K. 2024/1907, T. 02.04.2024 tarihli kararında, paydaşlar arasındaki ecrimisil istemlerinde intifadan men şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin titizlikle incelenmesi gerektiğini, bu şart oluşmadığı takdirde davanın reddedilmesi icap ettiğini vurgulamıştır.
Bu süreçte atmanız gereken ilk pratik adım, kardeşinize noter kanalıyla bir ihtarname göndermektir. İhtarnamede, taşınmazı tek başına kullanmasına rıza göstermediğinizi, payınıza düşen kullanım bedelini (ecrimisil) talep ettiğinizi ve taşınmazı boşaltmasını veya payınıza düşen tazminatı ödemesini açıkça belirtmelisiniz. Ecrimisil kural olarak bu ihtarnamenin kardeşinize tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- Mirasçılık belgesi (veraset ilamı),
- Taşınmaza ait güncel tapu kaydı,
- Noter aracılığıyla gönderilen ve tebliğ şerhini içeren ihtarname örneği,
- Emsal kira bedellerini ispata yarar bilgi veya deliller.
İhtarnameye rağmen uzlaşma sağlanamazsa Asliye Hukuk Mahkemesinde ecrimisil davası açılması gerekir. Dava sürecinin kesin olarak ne kadar süreceği mahkemelerin iş yüküne, bilirkişi raporlarına ve tebligat aşamalarına bağlı olarak değişmektedir.
Unutulmamalıdır ki sürecin ve davanın neticesi, somut olayın özelliklerine, sunulan delillere ve tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığına göre değişiklik gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak adına bir avukattan hukuki destek almanız faydalı olacaktır.