Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 495. maddesine göre mirasbırakanın birinci derece mirasçıları altsoyudur ve çocuklar eşit mirasçıdır; 499. maddeye göre sağ kalan eş, altsoyla birlikte mirasçı olduğunda mirasın dörtte birini alır. Anneannenizin ölümüyle tarlaların dörtte üçü çocuklarına, dörtte biri dedenize kalmıştır. Tarlaların anneannenize babasından kalmış olması, yani kişisel mal niteliği, mal rejimi tasfiyesinde önem taşır; ancak miras paylarını değiştirmez. Dedenizin ölümüyle onun dörtte birlik payı bu kez dedenizin mirasçılarına geçer: ikinci eş dedenizin mirasının dörtte birini, dedenizin çocukları (ve anneniz ya da teyzeleriniz ölmüşse onların çocukları) kalan dörtte üçü alır. Sonuç olarak ikinci eşin tarlalar üzerindeki payı, kabaca on altıda bir kadardır.
İki uyarı: Birincisi, anneanneniz 2002'den önce vefat ettiyse eski Medeni Kanun hükümleri uygulanır ve sağ kalan eşin payı farklı biçimde hesaplanır; ölüm tarihi mutlaka kontrol edilmelidir. İkincisi, tapunun hâlâ anneannenizin adına olması hakların doğmasını engellemez; miras, ölüm anında kendiliğinden geçer ve dedenizin payı tapuya işlenmemiş olsa bile ikinci eşe intikal eder.
Ne yapmalısınız:
- Önce anneanneniz, sonra dedeniz için mirasçılık belgesi alın (noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden); mirasçılar ve payları bu belgelerde görünür.
- Tapuda intikal işlemini yaptırın; böylece her mirasçının payı belli olur ve ikinci eşin iddiası ölçüsüne indirgenir.
- Dedenizin ikinci eşiyle evliliği 2002 sonrasıysa, dedenizin evlilik içinde edindiği başka mallar için ayrıca mal rejimi tasfiyesi gündeme gelebilir; tarlalar bu kapsamda değildir.
- Paydaşlar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılabilir; bu dava için önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İkinci eşin küçük payını satın alarak sorunu kapatmak çoğu zaman daha pratiktir.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.