İşçinin haklı nedenle feshi nedir?

İşçinin haklı nedenle feshi, işçinin kanunda sayılan sebeplerden birinin varlığı halinde iş sözleşmesini bildirim süresini beklemeden ve süreli sözleşmede sürenin bitimini gözetmeden derhal sona erdirmesidir. Günlük dilde haklı fesih olarak bilinir. Bu yolla ayrılan işçi, şartları varsa kıdem tazminatına hak kazanır.

Dayanak

İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinde, bu hakkı kullanma süresi ise 26. maddesinde düzenlenmiştir.

Haklı nedenler

Sağlık sebepleri

İşin yapılması işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa ya da işçinin sürekli ve doğrudan görüştüğü işveren veya başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanırsa.

Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller

• İşverenin sözleşme yapılırken işçiyi esaslı noktalarda yanıltması,
• işverenin işçiye veya ailesine onur kırıcı sözler söylemesi, sataşması, gözdağı vermesi ya da cinsel tacizde bulunması,
• işyerinde cinsel tacize uğrayan işçinin durumu bildirmesine rağmen önlem alınmaması,
• ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi,
• parça başı çalışan işçiye eksik iş verilip ücret farkının karşılanmaması veya çalışma şartlarının uygulanmaması.

Zorlayıcı sebepler

İşyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektiren zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.

Süre

Ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı hallere dayanan fesih, işçinin durumu öğrendiği günden itibaren altı işgünü içinde ve her halde olayın gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Ücretin ödenmemeye devam etmesi gibi süregelen ihlallerde sürenin başlangıcı somut olaya göre değerlendirilir.

Sonuçları

Haklı nedenle fesheden işçi, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatını isteyebilir; ancak ihbar tazminatı talep edemez. Ödenmemiş ücret, fazla çalışma ve yıllık izin ücreti gibi diğer alacaklar ayrıca istenebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

Fesih bildirimini yazılı yapmanız ve fesih sebebini açıkça belirtmeniz, ileride ispat bakımından önemlidir. Bu amaçla noter aracılığıyla ihtarname gönderilmesi sık başvurulan bir yoldur.

İlgili kavramlar

• Kıdem tazminatı
• İşverenin haklı nedenle feshi
• Psikolojik taciz (mobbing)
• Ücret alacağı

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 24
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 26
3. 1475 sayılı İş Kanunu, m. 14