Hukuki dayanak: İcra ve İflas Kanunu'nun 105. maddesine göre haciz sırasında haczedilebilir mal bulunamazsa düzenlenen haciz tutanağı aciz vesikası hükmündedir. 143. madde uyarınca bu belge borcun ikrarını içeren senet niteliğindedir ve borç, belgenin düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; belgeyi aldıktan sonra bir yıl içinde takibe devam ederseniz yeniden ödeme emri tebliğine gerek yoktur. Aciz belgesi ayrıca 277. maddedeki tasarrufun iptali davasını açma hakkı verir; borçlunun yakınlarına yaptığı devirler ve son bir yıl içindeki bağışlar bu davayla iptal ettirilebilir. Borçlu ileride sigortalı çalışmaya başlarsa maaşının en az dörtte biri haczedilir (İİK 83); emekli aylığı ise ancak borçlunun rızasıyla haczedilebilir. Tazminat alacağınız bir ceza mahkemesi kararına dayanan fiilden doğuyorsa ilam zamanaşımı da on yıldır ve her takip işlemiyle yeniden başlar (İİK 39).
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.04.2026 tarihli, 2025/349 E., 2026/253 K. sayılı kararında, "İİK'nın 143. maddesi uyarınca düzenlenen kesin aciz vesikası zamanaşımını keser ve aynı maddenin 6. fıkrası uyarınca aciz vesikasına bağlanan borç, borçluya karşı aciz vesikasının düzenlenmesinden itibaren yirmi yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar" denilmiş; ancak borçlunun hacizli aracı ve taşınmazı varken tutulan tutanağın aciz belgesi sayılamayacağı da vurgulanmıştır. Belgenin geçerli olması için borçlunun gerçekten hiçbir haczedilebilir malının bulunmaması gerekir.
Ne yapmalısınız:
- İcra dairesinden kesin aciz belgesi düzenlenmesini talep edin ve belgeyi saklayın.
- Dosyayı düşürmemek için düzenli aralıklarla (örneğin yılda bir) UYAP üzerinden mal varlığı sorgusu, banka ve SGK haciz müzekkeresi talep edin; her talep zamanaşımını yeniler.
- Borçlunun dava öncesinde ya da sonrasında eşine, çocuklarına veya yakınlarına mal devrettiğini öğrenirseniz tasarrufun iptali davası için bir avukata başvurun; bu dava beş yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
- Borçlunun anne ya da babası vefat ederse miras payına haciz koydurabilirsiniz.
Borçlu ödeme taahhüdünde bulunup bunu bozarsa tazyik hapsi de gündeme gelir (İİK 340); bu nedenle icra dairesinde yazılı bir ödeme planı imzalatmak işe yarayabilir.