İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde ev eşyalarının korunması esastır. İİK m. 82 hükmü uyarınca; para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli varlıklar haricinde, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyaları haczedilemez. Dolayısıyla buzdolabı, çamaşır makinesi, koltuk takımı, yatak gibi ailenin günlük yaşamını sürdürmesine yarayan eşyaların kural olarak haczi mümkün değildir.
Haciz memurları kanuna aykırı şekilde ailenin ortak kullanımındaki bir eşyayı hacdederse, bu işleme karşı yasal yollara başvurulmalıdır. İİK m. 16 gereğince icra dairelerinin yaptığı işlemlerin kanuna aykırı olması durumunda icra mahkemesine şikayet yoluna gidilebilir. Bu şikayetin, haciz işleminin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılması zorunludur. Haciz sırasında bizzat evde bulunuyorsanız bu yedi günlük süre haciz gününden itibaren işlemeye başlar.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2016/17477, K. 2017/9513, T. 19.06.2017 sayılı kararında, ev eşyalarının haczedilmezliği kuralının borçlunun ve ailesinin asgari yaşam koşullarını korumayı amaçladığını ve haczedilen eşyaların niteliğinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Haciz durumunda hak kaybı yaşamamak için şu adımları takip etmelisiniz:
- Haciz memuru geldiğinde, haczedilmek istenen eşyaların ailenin ortak kullanımındaki ev eşyası olduğunu belirterek itirazınızı haciz tutanağına mutlaka yazdırın.
- Düzenlenen haciz tutanağının bir suretini haciz memurlarından alın.
- Varsa haczedilen eşyaların değerine, antika ya da süs eşyası olmadığına veya aile bireylerinin ortak ihtiyacına hizmet ettiğine ilişkin fatura veya belgeleri hazır edin.
- Haciz tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde ilgili icra dairesinin bağlı olduğu İcra Hukuk Mahkemesine hitaben bir şikayet dilekçesi hazırlayarak haczedilmezlik davası açın.
Haczedilen eşyanın mahiyeti ve açılacak şikayet davasının sonucu, somut olayın özelliklerine ve tutanak belgelerine göre değişiklik gösterebilir.