Aciz belgesi nedir?

Aciz belgesi (aciz vesikası), icra takibinde borçlunun haczedilebilir malı bulunmaması veya satış bedelinin alacağı karşılamaması hâlinde, alacağını tamamen tahsil edemeyen alacaklıya, karşılanamayan miktarı gösteren ve icra dairesince verilen belgedir. Aciz belgesi, borcun sona erdiği anlamına gelmez; aksine alacaklının ileride kullanabileceği önemli hakları korur.

Dayanak

Aciz belgesi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 105 ve 143. maddelerinde düzenlenmiştir.

Türleri

• Kesin aciz belgesi: Haciz ve satış işlemleri tamamlandıktan sonra alacağı tamamen ödenmeyen alacaklıya kalan miktar için verilir. Haciz sırasında borçlunun haczedilebilir hiçbir malı bulunamazsa, düzenlenen haciz tutanağı da kesin aciz belgesi hükmündedir.
• Geçici aciz belgesi: Haczedilen malların tahmini değeri alacağı karşılamaya yetmiyorsa, haciz tutanağı geçici aciz belgesi hükmündedir. Bu belge, özellikle tasarrufun iptali davası açılabilmesi bakımından önem taşır.

Sonuçları

• Aciz belgesi, borç ikrarını içeren bir belge niteliğindedir. Alacaklı, bu belgeye dayanarak yeni bir takip başlattığında borçlunun itirazının kaldırılmasını isteyebilir.
• Alacaklı, borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla yaptığı tasarrufların iptali için tasarrufun iptali davası açabilir; bu davanın şartlarından biri, alacaklının elinde kesin veya geçici aciz belgesi bulunmasıdır.
• Borçlu ileride yeni mal edinirse, alacaklı bu mallara yönelik olarak takibe devam edebilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Aciz belgesi, alacağın sona erdiği değil, o an için tahsil edilemediği anlamına gelir; belgeyi özenle saklayın.
• Borçlunun takip öncesinde veya takip sırasında mallarını yakınlarına devrettiğinden şüpheleniyorsanız, aciz belgesi aldıktan sonra tasarrufun iptali davası açma imkânını değerlendirin.
• Aciz belgesine bağlı alacakların zamanaşımı ve faiz durumu kanunda özel olarak düzenlenmiştir; bu konuda hukuki destek almanız yerinde olur.

İlgili kavramlar

• Tasarrufun iptali davası
• Haciz
• Sıra cetveli
• Borç ikrarı

Kaynaklar

1. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 105, 143
2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 277