Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 718. maddesine göre arazi mülkiyeti üzerindeki yapıları da kapsar. TMK 683'e göre malik, her türlü haksız el atmanın önlenmesini dava edebilir. TMK 722'ye göre başkasının arazisine yapılan yapıda kullanılan malzeme arazinin bütünleyici parçası olur; arazi maliki, rızası olmadan yapılan yapının, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebilir. Malzeme sökülmezse malik, yapı sahibine uygun bir tazminat öder (TMK 723). Yapının değeri açıkça arazinin değerinden fazlaysa, iyiniyetli yapı sahibi uygun bir bedel karşılığında arazinin mülkiyetinin kendisine verilmesini isteyebilir (TMK 724). İyiniyetli olmayan zilyet ise haksız kullanım nedeniyle tazminat öder (TMK 995). Bir hakka dayanmadan başkasının taşınmazını işgal etmek, şikâyet üzerine suç da oluşturabilir (TCK 154); şikâyet, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Önemli kontrol: Arsanın tamamen size mi ait olduğunu, yoksa diğer mirasçılarla paylı mı olduğunu tapudan teyit edin. Yapıyı paydaşlardan biri yaptıysa uyuşmazlık paydaşlar arasında farklı kurallara tabi olur. Ayrıca annenizin sağlığında birine izin verip vermediğini ya da harici bir satış yapıp yapmadığını araştırın.
Emsal: Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 09.10.2025 tarihli, 2025/3914 E., 2025/4190 K. sayılı kararında, taşınmazı kullanan kişinin de paydaş olduğu durumda paylaşım yapılmadıkça mülkiyete dayalı el atmanın önlenmesi istenemeyeceği belirtilmiş; "Paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki el atmanın önlenmesini ve/veya ecrimisil isteyebilir." denilmiştir. Bu yüzden arsanın paylı olup olmadığını ve yapanın paydaş olup olmadığını önce tapudan netleştirmeniz gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Tapu müdürlüğünden güncel kayıt ve kadastro bilgisi alın; yapının gerçekten sizin parselinizde olduğunu bir harita mühendisine ölçtürün.
- Evi kimin kullandığını öğrenin; muhtarlık bu konuda yardımcı olabilir.
- Noter ihtarnamesiyle taşınmazın boşaltılmasını ve kullanım bedelini isteyin.
- Sonuç alamazsanız asliye hukuk mahkemesinde el atmanın önlenmesi, kal ve ecrimisil davası açın; ecrimisil genellikle geriye dönük beş yıl için istenebilir.