Annem vefat ettikten sonra babam evlendi, evi satmak istiyor; bizim hakkımız var mı?

Birinci ihtimal: Tapuda annenizin payı varsa, Türk Medeni Kanunu'nun 640. ve 702. maddelerine göre mirasçılar paylaşmaya kadar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve tasarruf işlemleri için oybirliği gerekir. Babanız, annenizden gelen payı sizin imzanız olmadan devredemez. Arsa bu durumdayken satıldıysa, işlemin nasıl yapıldığını mutlaka araştırmalısınız.

İkinci ihtimal: Mallar babanızın adına ve evlilik sırasında edinildiyse, annenizin ölümüyle mal rejimi sona ermiştir (TMK 225). 236. maddeye göre her eşin mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Yani annenizin, babanızın evlilik içinde edindiği mallar üzerinden doğan katılma alacağı, mirasçıları olarak size geçmiştir; bu alacakta babanızın da mirasçı sıfatıyla payı bulunur. Uygulamada bu alacak için genel on yıllık zamanaşımı süresi (TBK 146) esas alınmaktadır. Annenizin vefatının üzerinden dokuz yıl geçtiği için süre dolmak üzeredir. Mallar 01.01.2002'den önce edinildiyse farklı kurallar uygulanacağını da belirtelim.

Babanızın kendi malları: Babanız hayatta olduğu sürece kendi adına kayıtlı mallarını satabilir. Yeni eşine yaptığı karşılıksız devirler, babanızın vefatından sonra saklı payınızı zedeliyorsa tenkis (TMK 565) veya muvazaa davasıyla gündeme gelebilir.

Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07.06.2022 tarihli, 2019/335 E., 2022/850 K. sayılı kararında, mal rejiminin eşlerden birinin ölümüyle sona erdiği hatırlatılarak "Edinilmiş mallara katılma rejiminin sona ermesiyle birlikte eşler veya mirasçılar tarafından açılabilecek davalar; değer artış payı alacağı (TMK m. 227) davası ve artık değere katılma alacağı (TMK m. 231) davalarıdır." denilmiştir. Yani annenizin katılma alacağını onun mirasçıları olarak siz de dava yoluyla isteyebilirsiniz.

Ne yapmalısınız:

• Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden annenizin mirasçılık belgesini alın.
• Bu belgeyle tapu müdürlüğüne başvurup annenizin adına kayıtlı pay olup olmadığını, arsanın ne zaman ve nasıl satıldığını öğrenin.
• Malların alım tarihleri netleştikten sonra, süreyi kaçırmamak için bir avukatla katılma alacağı ya da tapu davası seçeneğini hemen değerlendirin; satış yakınsa dava ile birlikte geçici hukuki koruma (tedbir) talep edilebilir.