Uyuşmazlık
Mal rejiminin tasfiyesinde eşin babasına yaptığı banka havaleleri hangi koşullarda eklenecek değer sayılır? Havale miktarının düşüklüğü, gönderim zamanı ve ileri sürülen iş ilişkisinin ispatlanamaması nasıl değerlendirilir? Katılma alacağı hangi değerler üzerinden hesaplanır ve talep eden eşin gelir veya katkı sahibi olması gerekir mi? Uygulanacak mal rejimi ve eklenecek değerlerin araştırılması ile tahsili nasıl belirlenir?
Olayın özeti
2010'da evlenen taraflar hakkında Temmuz 2013'te açılan boşanma davasının kabul hükmü 2015'te kesinleşmiştir. Erkek eş, tarafların anlaşmazlık ve ayrı yaşama dönemlerinin bulunduğu 2012 yılında babasına banka hesabından toplam 53.845,00 TL göndermiştir. Bozma sonrası verilen tasfiye kararı, kadın eş tarafından yalnızca asıl davadaki banka hesabı yönünden temyiz edilmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Babaya havalelerin tasfiyeye eklenmesi: Somut olayda geçimsizlik döneminde babaya gönderilen paraların iş ilişkisi nedeniyle gönderildiği ispatlanamamış ve anlaşmazlıktan önce gönderim bulunmadığı kabul edilmiştir. Bu koşullarda toplam 53.845,00 TL'nin eklenecek değer olarak tasfiyede dikkate alınması gerekir.
2) Eklenecek değerlerin kanuni koşulları: Kural olarak mal rejiminin sona erdiği anda mevcut edinilmiş mallar tasfiye edilir. Bununla birlikte, sona ermeden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmaksızın olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile rejim süresince diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla yapılan devirler, sona erme anında mevcutmuş gibi tasfiyeye katılır.
3) Havale miktarı ve satın alma gücü: Paranın veya malın değerinin düşük olması, tek başına eklenecek değer niteliğini etkilemez. Somut olayda gönderilen toplam tutar, gönderim yılı olan 2012'nin satın alma gücü gözetildiğinde azımsanamayacak miktarda bulunmuştur.
4) İş ilişkisi iddiasının ispatı: Daire, havalelerin iş ilişkisi nedeniyle yapıldığı savunmasının mevcut delillerle ispatlanamadığını, geçimsizlik dönemindeki gönderimlerle birlikte eklenecek değer değerlendirmesinde dikkate almıştır.
5) Katılma alacağının hesabı ve katkı: Katılma alacağı, eklenecek değerler ve denkleştirme dâhil edinilmiş malların toplamından bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin yarısı üzerindeki alacak hakkıdır. Kanundan doğan bu hakkın talebi için eşin gelir sahibi olması veya malın edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunması gerekmez.
6) Kazandırmaların araştırılması ve tahsil: Öncelikle TMK 229'da belirtilen amaç ve doğrultuda kazandırma veya devir yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır. Böyle bir işlem belirlenirse mal mevcut kabul edilerek katılma alacağının varlığı ve miktarı hesaplanmalı, alacağın diğer eşten tahsiline hükmedilmelidir.
7) Uygulanacak mal rejiminin belirlenmesi: Sözleşmeyle başka bir mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden, somut olayda evlilik tarihinden mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Sonuç
Daire, babaya gönderilen paraların eklenecek değer sayılarak tasfiyede dikkate alınması gerektiği hâlde aksi yönde değerlendirme yapılmasını hatalı bulmuş; kadın eşin temyiz itirazlarını kabul ederek İlk Derece Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozmuştur. Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz edene iadesine ve dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- TMK 219
- TMK 229
- TMK 230
- TMK 231
- TMK 236/1
- TMK 235/1
- TMK 202/1
- 4722 sayılı Kanun 10
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 2. HD. 2021/10685 E. 2022/1578 K. 21.02.2022 T.Krediyle edinilen işyerinin tasfiyesinde, mal rejimi içinde ve sona erdikten sonra yapılan kredi ödemeleri katılma alacağına nasıl yansıtılmalıdır? Kredi…
- Yargıtay 8. HD. 2016/14281 E. 2018/17838 K. 24.10.2018 T.Mal rejiminin sona ermesinden önce diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla devredilen taşınmazların tasfiye hesabında hangi tarihteki değerlerinin esas…
- Yargıtay 8. HD. 2020/2652 E. 2021/2575 K. 22.03.2021 T.Ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinde ve artık değere katılma alacağında, mal rejiminin sona ermesinden önce hesaptan çekilen bedeller ile ölümden sonra…
- Yargıtay 8. HD. 2016/11515 E. 2018/16962 K. 09.10.2018 T.Krediyle ve emekli ikramiyesiyle alınan taşınmazda artık değere katılma alacağının hesaplanma yöntemi, kredinin mal rejimi sonrasına sarkan taksitlerinin borç…
- Yargıtay 8. HD. 2016/18097 E. 2018/12700 K. 15.05.2018 T.Mal rejimi sona erdikten sonra devredilen ve üçüncü kişilerce esaslı tadilat yapılan taşınmazın katılma alacağına esas tasfiye değerinin mal rejiminin sona…