İhbar tazminatı nedir?

İhbar tazminatı, belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen tarafın, karşı tarafa kanunda öngörülen bildirim (ihbar) süresini tanımadan sözleşmeyi feshetmesi halinde ödemek zorunda olduğu tazminattır. Tutarı, bildirim süresine ait ücret kadardır. Uygulamada çoğunlukla işverenin işçiye ödemesi gündeme gelse de, bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi de işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olabilir.

Dayanak

İhbar tazminatı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun karşı tarafa bildirilmesi gerekir; bu şarta uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat öder.

Bildirim süreleri

• İşi altı aydan az sürmüş işçi için iki hafta,
• altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş işçi için dört hafta,
• bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş işçi için altı hafta,
• üç yıldan fazla sürmüş işçi için sekiz hafta.

Bu süreler asgari sürelerdir ve sözleşmeyle artırılabilir. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sona erdirebilir. İşverenin bildirim şartına uymaması, iş güvencesi kapsamındaki işçinin işe iade hakkını ortadan kaldırmaz.

Hangi hallerde ödenmez?

• Belirli süreli iş sözleşmesinin sürenin dolmasıyla kendiliğinden sona ermesinde,
• işçinin veya işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanmasında,
• deneme süresi içinde yapılan fesihte.

Hesaplama ve zamanaşımı

Tazminat, çıplak ücrete ek olarak işçiye sağlanan para ve parayla ölçülebilen menfaatler (yol ve yemek yardımı gibi) de dikkate alınarak, yani giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanır. İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminatta zamanaşımı süresi beş yıldır.

Uygulamada dikkat edilecekler

Bildirim süresi içinde işveren, işçiye yeni iş araması için günde en az iki saat ücretli iş arama izni vermek zorundadır. İhbar tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız zorunludur.

İlgili kavramlar

• Kıdem tazminatı
• Kötüniyet tazminatı
• İş arama izni
• Arabuluculuk dava şartı

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 17
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 27
3. 4857 sayılı İş Kanunu, ek m. 3
4. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, m. 3