Hukuki dayanak: İş Kanunu'nun 15. maddesine göre deneme süresi, ancak taraflar iş sözleşmesine bir deneme kaydı koyarsa vardır ve en fazla iki aydır. Bu sürede taraflar sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve tazminatsız feshedebilir; ama aynı madde, işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer haklarının saklı olduğunu açıkça söyler. Sigorta da bu haklardandır. Sosyal güvenlik mevzuatına göre özel sektörde işe giriş bildirgesi kural olarak çalışma başlamadan önce verilmelidir; bildirmeyen işverene SGK idari para cezası uygular ve eksik primleri tahsil eder.
Deneme kaydı yoksa: Yazılı sözleşme ya da sözlü olarak kararlaştırıldığını ispat edebilecekleri bir deneme kaydı yoksa deneme süresinden söz edilemez. Bu durumda altı aydan az çalışan işçi için İş Kanunu'nun 17. maddesindeki iki haftalık bildirim süresi uygulanır; işveren bu süreye uymadan çıkardıysa iki haftalık ücret tutarında ihbar tazminatı isteyebilirsiniz. Kıdem tazminatı ise en az bir yıl çalışma gerektirdiği için gündeme gelmez.
Ne yapmalısınız:
- e-Devlet'ten "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü"ne bakın; giriş yapılmamışsa ekran görüntüsünü alın.
- Çalıştığınızı gösteren her şeyi saklayın: mesajlar, iş yeri giriş kayıtları, size ödeme yapıldıysa dekontlar, tanık olabilecek iş arkadaşları.
- SGK il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine yazılı şikâyet dilekçesi verin; müfettiş incelemesi başlatılabilir.
- Ücret ve ihbar tazminatı için dava açmadan önce adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurmanız zorunludur; başvuru ücretsizdir.
- Çalıştığınız sürenin sigorta kaydına geçmesi için hizmet tespiti davası da açabilirsiniz; bu dava çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.