Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 642. maddesine göre mirasçılardan her biri her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir; 698. maddeye göre de paylı mülkiyette paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir. 699. madde uyarınca bölme uygun görülmezse ya da mal önemli değer kaybına uğrayacaksa açık artırmayla satışa hükmedilir. Dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Zorunlu arabuluculuk: 01.09.2023'ten bu yana ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucu bütün paydaşları davet eder; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açarsınız.
- Mirasçılık belgeleri: Tapuda adı geçen ve vefat etmiş her kişi için ayrı mirasçılık belgesi (veraset ilamı) gerekir. Bunları noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alabilirsiniz; dava sırasında eksik belgeler için mahkeme size süre ve yetki verebilir.
- Tebligat: Otuzdan fazla davalıya tebligat yapılacağı için süreç zaman alır. Adresi bilinmeyenler için adres araştırması, yurt dışındakiler için yurt dışı tebligat gerekir. Masraflar başta davacıdan alınır, sonunda paylar oranında paylaştırılır.
- Anlaşmalı çözüm: Bazı mirasçılar paylarını size ya da birbirlerine satmak isteyebilir; dava sürerken de bu tür anlaşmalar yapılabilir.
Emsal: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 12.02.2019 tarihli, 2018/2951 E., 2019/1205 K. sayılı kararında "Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK' nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur." denilmiş; ölen paydaşların mirasçıları davaya dahil edilmeden verilen karar bozulmuştur. Bu nedenle davayı tek başınıza açabilirsiniz, ancak bütün mirasçıların eksiksiz gösterilmesi gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Tapu müdürlüğünden taşınmazların güncel tapu kaydını ve üzerlerindeki şerh ve kısıtlamaları gösteren belgeyi alın.
- Aile ağacını çıkarıp vefat eden herkes için mirasçılık belgelerini tamamlayın.
- Ardından taşınmazların bulunduğu yerdeki adliyenin arabuluculuk bürosuna başvurun.
Çok kişili dosyalar birkaç yıl sürebilir; dosyanın en başta düzgün kurulması süreyi önemli ölçüde kısaltır. Bu nedenle davayı bir avukat aracılığıyla yürütmeniz faydalı olur.