Hukuki dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 274. maddesine göre bilirkişi raporu için verilecek süre üç ayı geçemez; bilirkişinin talebi üzerine mahkeme gerekçe göstererek bu süreyi en fazla üç ay daha uzatabilir. Maddenin son cümlesine göre basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde bu süreler iki ay olarak uygulanır. Tüketici mahkemelerinde görülen ayıplı mal davaları basit yargılama usulüne tabidir; dolayısıyla heyetin kural olarak iki ayı vardır ve iki buçuk ay dolmuşsa ya uzatma kararı alınmış olmalı ya da süre aşılmıştır. Aynı maddenin ikinci fıkrası süresinde raporunu vermeyen bilirkişinin görevden alınıp yerine başkasının görevlendirilebileceğini, dosyanın hemen iade ettirileceğini ve bilirkişiye ücret ödenmemesine karar verilebileceğini düzenler. Heyet üyelerinden birinin şehir dışında olması, mahkemenin o üyeyi değiştirip kalan üyelerle ya da yeni bir üyeyle incelemenin sürdürülmesine karar vermesini mümkün kılar; rapor "sıfırdan" başlamak zorunda değildir.
Ne yapmalısınız:
- Dosyanızı UYAP Vatandaş üzerinden kontrol edin: bilirkişi görevlendirme kararındaki süre ve varsa uzatma kararı orada görünür.
- Mahkemeye kısa bir dilekçe verin: raporun süresinde verilmediğini, 274. madde uyarınca heyete süre hatırlatması yapılmasını, mazeret bildiren üyenin yerine yeni üye görevlendirilmesini ya da heyetin değiştirilmesini talep edin. Dilekçe, hâkimin dosyayı duruşma gününü beklemeden ele almasını sağlar.
- Rapor gelince tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz ve ek rapor talep hakkınız olduğunu unutmayın (HMK 281); rapora uzun sürede ulaşmanın bu süreyi uzatmadığını bilin.
- Yargılama iki yılı aştığından, raporun duruşmaya yetişmemesi hâlinde dilekçenizde makul sürede yargılanma hakkınıza da değinin; bu, hâkimin kısa aralıklı yeni duruşma günü vermesi için gerekçe olur.
- Tazminat ya da iade talebinizin faizle birlikte istendiğinden emin olun; gecikmenin mali etkisi faizle bir ölçüde karşılanır.
Bu adımlarla rapor çoğu zaman bir sonraki duruşmaya yetişir; yetişmezse bile mahkeme, süresini doldurmuş bir heyeti değiştirmeyi daha kolay kabul eder.