Hukuki dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. maddesinin II numaralı bendine göre ücretin kanuna uygun hesaplanmaması veya ödenmemesi (e) ile çalışma şartlarının uygulanmaması (f) işçiye haklı fesih hakkı verir. 63. maddeye göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve günlük çalışma 11 saati aşamaz; 41. maddeye göre 45 saati aşan çalışmalar yüzde elli zamlı ödenir ve yılda 270 saati geçemez; 46. maddeye göre yedi günlük süre içinde kesintisiz 24 saat hafta tatili verilmesi zorunludur. 16 saatlik vardiyalar ve verilmeyen hafta tatilleri bu kuralların açık ihlalidir.
Şeflik konusu: 22. maddeye göre işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak yazılı bildirip işçinin altı iş günü içinde yazılı kabulüyle yapabilir. Unvan ve ücret bordroya girmişse bunun geri alınması işçi aleyhine esaslı değişikliktir; yazılı kabul etmezseniz sizi bağlamaz, ücretinizin düşürülmesi ise ayrıca eksik ücret ödemesi sayılır.
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.10.2022 tarihli, 2021/211 E., 2022/1228 K. sayılı kararında "Çalışma koşullarında değişikliğin esaslı olup olmadığının ölçütünü ise yapılan değişiklikle çalışma koşullarının işçi yönünden ağırlaşıp ağırlaşmadığı oluşturmaktadır." denilmiştir. Aynı kararda Kurul çoğunluğu, fazla çalışmaya yazılı onay vermiş ve fazla mesai ücretlerini tam olarak almış bir işçinin yalnızca yasal sınırların aşılmasına dayanan feshini haklı bulmamıştır. Bu nedenle fesih gerekçenizin ödenmemiş ücret, kullandırılmayan hafta tatili gibi somut ve belgeli ihlallere dayanması gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Bordro, vardiya çizelgeleri, giriş-çıkış kayıtları, şef görev tanımı ve yazışmaları toplayın; tanık olabilecek iş arkadaşlarınızı belirleyin.
- Fesih bildirimini noter aracılığıyla, gerekçeleri tek tek sayarak gönderin. Sözlü olarak işi bırakmayın, istifa dilekçesi imzalamayın.
- Siyasi görüş nedeniyle baskı, eşit davranma ilkesinin ihlalidir; ancak ispatı zordur, bu yüzden yazılı delil ve tanık olmadan feshi buna dayandırmayın.
- Kullanılmayan 12 günlük yıllık izin fesihle birlikte ücret olarak ödenir; fazla mesai ve hafta tatili alacaklarınız da ayrıca istenebilir.
- Dava öncesi arabuluculuk zorunludur; alacaklarınız için beş yıllık zamanaşımını kaçırmayın.
İcra, ceza, kira, aile, ticaret ve bilişim hukuku alanlarında soru-cevap içerikleri hazırlayan doğrulanmış hukukçu profilidir.