İştirak nafakası nedir?

İştirak nafakası, velayet kendisine verilmeyen ana veya babanın, ergin olmayan çocuğun bakım, eğitim ve korunma giderlerine mali gücü oranında katılmak amacıyla ödediği nafakadır. Nafaka, velayeti kullanan ebeveyne çocuk adına ödenir ve çocuğun ihtiyaçları için kullanılır.

Dayanak

Boşanma kararıyla birlikte hâkim, velayet kendisine verilmeyen eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasına karar verir (TMK m. 182). Ana ve babanın çocuğa bakım borcu genel olarak Türk Medeni Kanunu m. 327 ve devamında düzenlenmiştir. Evlilik dışında doğan çocuk için de soybağı kurulmuşsa aynı yükümlülük geçerlidir.

Miktarın belirlenmesi

Nafakanın miktarı; çocuğun ihtiyaçlarına, yaşına, eğitim durumuna, ana ve babanın hayat koşullarına ve ödeme güçlerine göre belirlenir. Nafaka her ay peşin olarak ödenir. Hâkim, istem hâlinde, gelecek yıllarda nafakanın ne ölçüde artırılacağını tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre önceden belirleyebilir.

Süre

İştirak nafakası çocuk ergin oluncaya kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi sürüyorsa, ana ve baba durumlarına göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimin sonuna kadar bakmakla yükümlüdür; ancak bu durumda nafakayı ergin çocuğun kendisinin ayrıca talep etmesi gerekir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• İştirak nafakası, durumun önemli ölçüde değişmesi hâlinde artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir.
• Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi yapılabilir; ödememe hâlinde tazyik hapsi gündeme gelebilir.
• Velayet sahibi ebeveynin gelirinin yüksek olması, diğer ebeveynin katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; yalnızca miktar belirlenirken dikkate alınır.
• Nafaka ödeyen ebeveynin, çocukla kişisel ilişki kurma hakkı nafakadan bağımsızdır; nafaka ödenmemesi görüşmenin engellenmesine gerekçe yapılamaz.

İlgili kavramlar

• Velayet
• Kişisel ilişki kurulması
• Tedbir nafakası
• Nafakanın artırılması veya kaldırılması

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 182, 327-331
2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 344