Hukuki dayanak: Türk Borçlar Kanunu'nun 502. maddesine göre vekil, vekâlet verenin işini onun yararına görmeyi üstlenir; 506. madde vekile sadakat ve özen borcu yükler. Vekâletname "dilediği bedelle dilediğine satabilir" gibi geniş yetkiler içerse bile, vekil bu yetkiyi kendi çıkarına ve anneniz zararına kullanamaz. Türk Medeni Kanunu'nun 1025. maddesi, yolsuz tescil nedeniyle aynî hakkı zedelenen kimsenin tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebileceğini düzenler. Mülkiyet hakkına dayanan bu dava zamanaşımına tabi değildir; ancak tarla bu arada başka birine satılmışsa, o kişinin vekilin kötü niyetini bilip bilmediği araştırılır (TMK 1023). Ayrıca bedelsiz devir, güveni kötüye kullanma suçunu da (TCK 155/2, vekâlet ilişkisi nedeniyle nitelikli hâl) oluşturabilir.
Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.07.2024 tarihli, 2023/605 E., 2024/356 K. sayılı kararında, "Vekâlet görevi kötüye kullanılmış ve vekille sözleşme yapan kişi vekil ile el ve iş birliği içerisinde ise veya en azından vekâlet görevinin kötüye kullanıldığını biliyor yahut bilmesi gerekiyorsa vekil eden, sözleşmenin feshini, bu bağlamda sözleşmeye göre tapuda intikal yapılmışsa tapunun iptalini her zaman isteyebilir" denilmiştir. Vekilin tarlaları doğrudan kendi adına geçirdiği sizin olayınızda bu şart kendiliğinden gerçekleşmiştir.
Ne yapmalısınız:
- Önce noterden azilname düzenletip vekâleti sona erdirin ve azili tapu müdürlüğüne bildirin; böylece başka işlem yapılması önlenir.
- Tapu müdürlüğünden tarlaların güncel kayıtlarını ve devir işlemine ait resmî senedi alın; vekâletnamenin bir örneğini de noterden isteyin. İşlemin "satış" gösterilip bedel ödenmediğini belirlemek davanın temelidir.
- Tarlaların bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde vekâletin kötüye kullanılmasına dayalı tapu iptali ve tescil davası açın; dilekçede taşınmazların üçüncü kişilere devrini önlemek için ihtiyati tedbir talep edin.
- Tarlalar hâlâ miras ortaklığı içindeyse (intikal yapılmamışsa) diğer mirasçıları da davada hesaba katmak gerekir; veraset ilamını yanınızda bulundurun.
- Dilerseniz savcılığa da şikâyette bulunun; ceza dosyasındaki ifadeler hukuk davasında delil olarak kullanılabilir.
Bu tür davalar bilirkişi ve tanık incelemesi gerektirdiğinden bir avukatla yürütülmesi, özellikle bedelin ödenmediğinin ispatı açısından önemlidir.