Yıllık ücretli izin nedir?

Yıllık ücretli izin, işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış işçiye, dinlenmesi amacıyla her yıl verilmesi zorunlu olan ve süresince ücretin ödendiği izindir. Bu haktan vazgeçilemez; işçinin izin kullanmayıp karşılığında para alması, sözleşme sona ermedikçe mümkün değildir.

Dayanak

Yıllık ücretli izin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53-60. maddeleri ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. Mevsimlik veya kampanya işleri gibi nitelikleri gereği bir yıldan az süren işlerde bu hükümler uygulanmaz.

İzin süreleri

• Hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara en az on dört gün,
• beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara en az yirmi gün,
• on beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara en az yirmi altı gün.

On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin yirmi günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılır. Bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir.

Kullanım kuralları

• İzin işveren tarafından bölünemez; ancak tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.
• İzne denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
• İznini başka yerde geçirecek işçiye, talep ve belgelemesi halinde, yol için toplam dört güne kadar ücretsiz izin verilir.
• İzin ücreti, izne başlamadan önce peşin veya avans olarak ödenir.

Sözleşme sona erince

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılıp kullanılmayan izin sürelerinin ücreti son ücret üzerinden işçiye veya hak sahiplerine ödenir. Bu alacağın zamanaşımı sözleşmenin sona erdiği tarihte başlar ve beş yıldır. İşverenin fesih halinde verdiği bildirim süresi ve iş arama izni, yıllık izinle iç içe kullandırılamaz.

Uygulamada dikkat edilecekler

İşveren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. İznin kullandırıldığını ispat yükü işverendedir; izin belgelerini imzalarken tarihleri kontrol etmeniz yararlıdır.

İlgili kavramlar

• Hafta tatili
• Mazeret izni
• Ücret alacağı
• Kıdem tazminatı

Kaynaklar

1. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 53
2. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 56
3. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 57
4. 4857 sayılı İş Kanunu, m. 59
5. 4857 sayılı İş Kanunu, ek m. 3
6. Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği