Vasiyetname, ölümünüzden sonra malvarlığınızın kime ve nasıl kalacağını önceden belirlediğiniz belgedir. Kanun vasiyetname için belirli şekiller öngörür; bu şekillere uyulmadan yazılan bir metin, en iyi niyetle hazırlansa bile iptal edilebilir. Bu yazıda vasiyetnamenin nasıl yapılacağını adım adım anlatıyoruz.
Kimler vasiyetname yapabilir?
On beş yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip, yani ne yaptığının farkında olan herkes vasiyetname yapabilir. Vasiyetnameyi kişinin bizzat yapması gerekir; başkası adınıza, vekâletname ile bile vasiyetname yapamaz.
Üç yol var: hangisini seçmelisiniz?
1. Noterde resmî vasiyetname (en güvenli yol)
- Kimliğinizle bir notere gidin. Yanınızda iki tanık bulunması gerekir.
- İsteklerinizi notere anlatın: Kime, hangi malı veya ne kadar pay bırakmak istiyorsunuz? Tapu, araç ve banka bilgilerini yanınızda bulundurmanız işi kolaylaştırır.
- Noter isteklerinizi yazıya döker. Metni okur ve imzalarsınız.
- Ardından tanıkların önünde, metni okuduğunuzu ve bunun son arzularınızı içerdiğini söylersiniz. Tanıklar da bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve sizi vasiyetname yapmaya ehil gördüklerini yazıp imzalar. Tanıkların vasiyetnamenin içeriğini öğrenmesi gerekmez.
- Vasiyetnamenin aslı noterde saklanır. Noter ücreti resmî tarifeye göre alınır.
Kimler tanık olamaz? Fiil ehliyeti olmayanlar, okuma yazma bilmeyenler, bir ceza mahkemesi kararıyla kamu hizmetinden yasaklananlar, sizin eşiniz, üstsoyunuz ve altsoyunuz (anne-baba, büyükanne-büyükbaba, çocuk, torun gibi), kardeşleriniz ve bu kişilerin eşleri tanık olamaz. Ayrıca bu vasiyetnameyle notere, tanıklara ve onların üstsoy, altsoy ve kardeşleri ile bunların eşlerine mal bırakılamaz; bırakılırsa bu kısım iptal edilebilir.
2. El yazılı vasiyetname (masrafsız ama riskli)
- Metnin baştan sona kendi el yazınızla yazılması gerekir. Bilgisayarda yazıp yalnızca imzaladığınız metin el yazılı vasiyetname sayılmaz.
- Vasiyetnameyi yazdığınız yıl, ay ve gün mutlaka belirtilmelidir.
- Metnin sonunu imzalayın.
- Kaybolmaması ve ölümünüzden sonra ortaya çıkması için vasiyetnameyi açık veya kapalı olarak bir notere ya da sulh hâkimine saklanmak üzere bırakabilirsiniz.
El yazılı vasiyetname kolaydır; ancak kaybolma, saklanma veya “yazı ona ait değil” itirazıyla karşılaşma riski yüksektir.
3. Sözlü vasiyetname (yalnızca olağanüstü hâllerde)
Yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmî ya da el yazılı vasiyetname yapılamıyorsa, son arzular iki tanığa sözlü olarak anlatılabilir. Tanıklardan biri bu arzuları yer ve tarih (yıl, ay, gün) belirterek hemen yazıp imzalar, diğerine de imzalatır; ikisi birlikte belgeyi vakit geçirmeden bir sulh veya asliye mahkemesine verir ve hâkime, mirasbırakanı ehil gördüklerini ve arzularını olağanüstü durum içinde anlattığını beyan eder. Sonradan başka bir şekilde vasiyetname yapma imkânı doğarsa, bu tarihten itibaren bir ay geçince sözlü vasiyetname hükümsüz kalır.
Vasiyetnamede neye dikkat etmelisiniz?
- Saklı payları aşmayın. Altsoyunuzun (çocuklarınız; ölmüş bir çocuğunuzun yerine geçen torunlarınız), eşinizin ve altsoyunuz yoksa anne-babanızın kanunla korunan bir “saklı payı” vardır; kardeşlerin saklı payı yoktur. Bu payları aşan vasiyetname kendiliğinden geçersiz olmaz; ancak payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak düzeltme isteyebilir. Bu dava, saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
- Açık yazın. “Evimi oğluma bırakıyorum” yerine taşınmazın il, ilçe, ada ve parsel bilgisini belirtin. Belirsiz ifadeler mirasçılar arasında davaya yol açar.
- İstediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Kanuni şekle uygun yeni bir vasiyetname yaparak önceki vasiyetnameden tamamen veya kısmen dönebilirsiniz. El yazılı vasiyetnameyi yok ederek de dönebilirsiniz; ancak noterde yapılan vasiyetnamenin aslı noterde saklandığından elinizdeki örneği yırtmak yetmez, yeni bir vasiyetname yapıp öncekinden döndüğünüzü yazın. Önceki vasiyetnameyi kaldırmadan yeni bir vasiyetname yaparsanız, yenisinin eskisini yalnızca tamamladığı açıkça anlaşılmadıkça yenisi geçerli olur.
- Sağlık durumunuzu belgeleyin. İleri yaşta veya ağır hastalık sırasında yapılan vasiyetnamelerde ehliyet tartışması çıkabilir. Aynı günlerde alınmış bir sağlık raporu ileride işe yarayabilir.
Ölümden sonra ne olur?
Vasiyetnameyi bulan kişi, geçerli olup olmadığına bakmaksızın onu hemen sulh hukuk mahkemesine teslim etmek zorundadır. Noterde saklanan vasiyetname de ölüm öğrenilince mahkemeye teslim edilir. Mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi vasiyetnameyi teslimden itibaren bir ay içinde açar ve ilgililere okur; hak sahiplerine vasiyetnamenin kendilerini ilgilendiren kısmının onaylı örneğini tebliğ eder.
İlgili maddeler
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 502, 505, 506, 531-544, 557-560, 571, 595-597
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.