Vekâletname nedir?

Vekâletname, bir kişinin (vekâlet veren) başka bir kişiye (vekil) kendi adına ve hesabına hukuki işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren belgedir. Vekâletname, temsil yetkisinin üçüncü kişilere ve resmî makamlara karşı ispatına yarar; taraflar arasındaki iç ilişki ise çoğunlukla bir vekâlet sözleşmesine dayanır.

Dayanak

Temsil yetkisi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 40 ve devamı maddelerinde, vekâlet sözleşmesi ise 502 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Vekâletnameler uygulamada 1512 sayılı Noterlik Kanunu'na göre noterde düzenlenir veya onaylanır.

Türleri

• Genel vekâletname: Vekile çok sayıda işlem için geniş yetki verir.
• Özel vekâletname: Belirli bir işlem için (ör. belirli bir taşınmazın satışı) verilir.
• Dava vekâletnamesi: Avukata dava ve icra takiplerinde temsil yetkisi verir.

Özel yetki gerektiren işler

Özel yetki verilmedikçe vekil dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hakla sınırlandıramaz (TBK m. 504). Yargılamada da davadan feragat, davayı kabul, sulh ve benzeri işlemler için vekâletnamede açık yetki bulunmalıdır (HMK m. 74).

Sona ermesi

Vekâlet veren verdiği yetkiyi her zaman geri alabilir veya sınırlayabilir; uygulamada buna azil denir ve azlin vekile bildirilmesi gerekir. Vekil de vekâleti her zaman bırakabilir; ancak uygun olmayan zamanda sona erdiren taraf, doğan zararı gidermekle yükümlü olabilir. Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça vekâlet, taraflardan birinin ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya iflasıyla da sona erer.

Uygulamada dikkat edilecekler

Tapu işlemleri gibi bazı işlemlerde vekâletnamenin noterde düzenleme şeklinde yapılması ve fotoğraflı olması istenir. Vekile verilecek yetkileri açık ve ihtiyaçla sınırlı yazdırın; gereksiz geniş yetkilerden kaçının. Azil durumunda vekâletnamenin aslını geri isteyin ve ilgili kurumları bilgilendirin. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerin Türkiye'de kullanılması için konsolosluk işlemi veya apostil şerhi gerekebilir.

İlgili kavramlar

• Temsil
• Vekâlet sözleşmesi
• Azilname
• Apostil
• Noter işlemleri

Kaynaklar

1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 40 vd.
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 502 vd., m. 504, m. 512, m. 513
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 74
4. 1512 sayılı Noterlik Kanunu