Saklı pay, kanunun belirli yakın mirasçılar için ayırdığı ve mirasbırakanın vasiyetname, miras sözleşmesi veya karşılıksız kazandırmalarla elinden alamayacağı miras payı kısmıdır. Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğü ile ailenin korunması arasında denge kurar.
Dayanak
Saklı paylar Türk Medeni Kanunu m. 506'da düzenlenmiştir. Mirasbırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında, yani tasarruf oranı içinde serbestçe ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir (TMK m. 505).
Saklı paylı mirasçılar ve oranlar
- Altsoy (çocuklar, torunlar): yasal miras payının yarısı.
- Ana ve babadan her biri: yasal miras payının dörtte biri.
- Sağ kalan eş: altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçü.
Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan kanun değişikliğiyle kaldırılmıştır. Büyükanne ve büyükbabaların, amca, hala, dayı ve teyzelerin saklı payı yoktur.
Örnek
Mirasbırakan eşini ve iki çocuğunu bırakmışsa eşin yasal payı dörtte bir, her çocuğun yasal payı sekizde üçtür. Eşin saklı payı dörtte bir (yasal payın tamamı), her çocuğun saklı payı on altıda üçtür (sekizde üçün yarısı). Bu durumda mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği kısım terekenin sekizde üçüdür.
Saklı payın korunması
Saklı payı zedelenen mirasçı, tasarruf oranını aşan ölüme bağlı tasarrufların ve kanunda sayılan sağlararası kazandırmaların tenkisini isteyebilir. Saklı paylı mirasçı ancak kanunda sayılan ağır sebeplerle mirasçılıktan çıkarılabilir.
Uygulamada dikkat edilecekler
Saklı payın zedelenmesi tasarrufu kendiliğinden geçersiz kılmaz; tenkis davası süresinde açılmazsa tasarruf olduğu gibi uygulanır. Hesaplama için terekenin aktif ve pasifinin doğru tespit edilmesi gerekir.
İlgili kavramlar
- Tenkis davası
- Tasarruf oranı
- Mirasçılıktan çıkarma (ıskat)
- Yasal mirasçılar ve zümre sistemi
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 505, 506, 510, 560
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.