Tüketici mahkemesi nedir?

Tüketici mahkemesi, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmakla görevli özel hukuk mahkemesidir. Tüketici mahkemesi kurulmayan yerlerde uygulamada bu davalara asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.

Dayanak

Tüketici mahkemeleri 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73. maddesinde, dava şartı olarak arabuluculuk ise 73/A maddesinde düzenlenmiştir.

Görev

Ayıplı mal ve hizmet, mesafeli satış, tüketici kredisi, konut finansmanı, ön ödemeli konut satışı, abonelik ve paket tur gibi tüketici işlemlerinden doğan davalar tüketici mahkemesinde görülür. Değeri hakem heyeti parasal sınırının altında kalan uyuşmazlıklar ise önce tüketici hakem heyetinde çözülür; hakem heyeti kararlarına karşı itiraz mercii de tüketici mahkemesidir.

Yetki

Tüketici davaları, genel yetki kurallarına göre yetkili mahkemenin yanında tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.

Usul ve masraflar

• Davalar basit yargılama usulüne göre yürütülür.
• Ticaret Bakanlığı, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından tüketici mahkemelerinde açılan davalar Harçlar Kanunu'nda düzenlenen harçlardan muaftır.
• Tüketici örgütleri ve Bakanlık, genel olarak tüketicileri ilgilendiren hukuka aykırı durumların önlenmesi veya durdurulması için de dava açabilir.

Arabuluculuk

Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması kural olarak dava şartıdır. Hakem heyetinin görev alanına giren uyuşmazlıklar ve hakem heyeti kararlarına itirazlar gibi kanunda sayılan hallerde bu şart aranmaz.

Uygulamada dikkat edilecekler

Uyuşmazlığın değerine göre doğru merciyi seçmek önemlidir: sınırın altındaki uyuşmazlıkta doğrudan dava açarsanız, sınırın üzerindekinde ise hakem heyetine giderseniz zaman kaybedebilirsiniz.

İlgili kavramlar

• Tüketici hakem heyeti
• Arabuluculuk dava şartı
• Basit yargılama usulü
• Tüketici işlemi

Kaynaklar

1. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 73
2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, m. 73/A
3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 316 vd.