Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk nedir?

Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olmasıdır. Bu düzenleme, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na 2023 yılında eklenen hükümle getirilmiş ve 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren uygulanmaya başlamıştır.

Kapsamı

• Kira bedelinin tespiti, kira alacağı, tahliye, güvence bedelinin iadesi, kiralanandaki hasarın tazmini gibi kira ilişkisinden doğan davalar kapsamdadır.
• Kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin takipler kapsam dışındadır; kiraya veren bu yola arabulucuya gitmeden başvurabilir.

Nasıl başvurulur?

Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro bulunmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Arabulucu tarafları görüşmeye davet eder; görüşmeler gizlidir ve taraflar uzlaşmaya zorlanamaz.

Sonuçları

• Anlaşma sağlanırsa: Düzenlenen anlaşma belgesi, kanundaki şartlarla icra edilebilir niteliktedir ve anlaşılan konular hakkında artık dava açılamaz.
• Anlaşma sağlanamazsa: Düzenlenen son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılır. Tutanak eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu sürede sunulmazsa dava usulden reddedilir.
• Arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
• Arabulucuya başvurudan son tutanağın düzenlenmesine kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süreler işlemez.

Uygulamada dikkat edilecekler

İlk arabuluculuk toplantısına geçerli bir mazeret olmadan katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine tarifedeki vekâlet ücretinin ancak yarısına hükmedilir. Görüşmeye kira sözleşmesi, ödeme belgeleri ve yazışmalarınızla hazırlıklı katılmanız önerilir.

İlgili kavramlar

• Arabuluculuk dava şartı
• Kira tespit davası
• İcra yoluyla tahliye
• Konut ve çatılı işyeri kirası

Kaynaklar

1. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/A, 18/B
2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 4