Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu'nun 323. maddesine göre velayet kendisinde olmayan ebeveyn, çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir. 324. maddeye göre ise kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girerse, ebeveyn bu hakkını yükümlülüklerine aykırı kullanırsa ya da çocukla ciddi biçimde ilgilenmezse kişisel ilişki sınırlanabilir veya kaldırılabilir. 183. madde de durumun değişmesi hâlinde düzenlemenin yeniden yapılmasına imkân verir.
Çocukların görüşü: 12 yaşındaki kızınız idrak çağındadır; mahkeme onu dinler ve görüşüne önem verir. 6 yaşındaki çocuk için ise pedagog veya psikolog raporu belirleyici olur. Mahkemeler, çocukların bir ebeveynin etkisinde kalıp kalmadığını da araştırır.
Emsal: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 13.04.2023 tarihli, 2023/1593 E., 2023/1827 K. sayılı kararında, yatılı kişisel ilişkinin çocuğun gelişimini olumsuz etkileyeceği kanıtlanmadığı için sınırlama kararı bozulmuştur. Aynı kararda "Kişisel ilişkiye dair ilâmların kesin hüküm teşkil etmeyip koşulların değişmesi halinde her zaman davaya konu edilebileceği" de belirtilmiştir. Yani dava açma imkânınız vardır, ancak iddianızı belgelemeniz gerekir.
Ne yapmalısınız:
- Evden kovma olaylarını gösteren mesajları, tanıkları, varsa okul rehber öğretmeninin gözlemlerini toplayın.
- Çocukları bir çocuk psikoloğuna götürüp durumlarını kayıt altına aldırın.
- Çocukların yaşadığı yerdeki aile mahkemesinde kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davası açın; gerekirse dava süresince geçici düzenleme isteyin.
- Karar değişene kadar mevcut düzenlemeye uymaya çalışın. TMK 324'ün son fıkrasına göre velayet sahibi ebeveyn kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir.