Eski uygulamada çocuk teslimi icra daireleri aracılığıyla yapılmaktayken, mevcut sistemde bu işlemler adliyeler bünyesindeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından ve psikolog ya da sosyal çalışmacı gibi uzmanlar eşliğinde yürütülmektedir. Mahkeme kararınız ile bu birime başvurduğunuzda, velayeti elinde bulunduran tarafa çocuğu teslim etmesi yönünde resmi bir teslim emri gönderilir. Bu idari başvuru süreci oldukça hızlı işler ve genellikle başvurudan sonraki ilk kişisel ilişki gününde işlemler başlatılır.
TMK m. 324 uyarınca, ana ve babadan her biri diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten kaçınmakla yükümlüdür. Aynı kanun maddesinin üçüncü fıkrasına göre, velayet kendisine bırakılan ana veya baba kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerini yerine getirmezse, çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayet değiştirilebilir. Ayrıca TMK m. 183 gereğince ana veya babanın durumundaki değişiklikler karşısında hâkim, re'sen veya taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir. Karşı taraf çocuğu göstermemekte ısrar ederse açılacak velayetin değiştirilmesi davası ise mahkemenin iş yoğunluğuna ve delillerin toplanmasına bağlı olarak ortalama birkaç ay ile bir buçuk yıl arasında sürebilmektedir.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/5924, K. 2023/5102, T. 19.09.2023 tarihli kararında; çocuk teslimine veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler hakkında yasal yaptırımların uygulanacağını belirtmiştir.
İzlemeniz gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gereken belgeler şunlardır:
- Aile mahkemesince verilen kişisel ilişki kurulmasına dair kararın veya ilamın onaylı suretini temin edin.
- Kararla birlikte adliyedeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne dilekçe vererek teslim emri düzenlenmesini talep edin.
- Belirlenen gün ve saatte teslim mekanında hazır bulunun; çocuğun getirilmemesi halinde görevli memur ve uzmana mutlaka durum tespit tutanağı düzenletin.
- Bu tutanaklar, ileride açabileceğiniz velayetin değiştirilmesi davasında veya teslim emrine muhalefet nedeniyle yapılacak şikayetlerde en temel deliliniz olacaktır.
Sürecin işleyişi ve mahkemenin vereceği nihai karar, somut olayın belgelerine, tutanaklara ve çocuğun üstün yararına göre değişiklik gösterebilir.