Hukuki dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 240. maddesinin ikinci fıkrası açıktır: tanık listesinde gösterilmemiş olan kimseler tanık olarak dinlenemez ve ikinci bir liste verilemez. Bu yasak, davanın sürpriz tanıklarla uzamasını önlemek içindir ve hâkim tarafından kendiliğinden uygulanır. Ancak uygulamada, listede olmayan tanığın dinlenmesine karşı taraf duruşmada açıkça muvafakat ederse mahkemeler bu tanığı dinleyebilmektedir; çünkü kural karşı tarafı korumak için konulmuştur. Kanunun 243. maddesi ise liste için kesin süre verilip dinlenme günü belirlenen hâllerde, taraf o duruşmada tanığı hazır bulundurursa listesiz de dinlenebileceğini söyler; bu istisna liste hiç verilmemiş durumlar içindir, sizin gibi liste vermiş bir taraf için yeni isim eklemeye izin vermez.
Gelmeyen tanık: 245. maddeye göre usulüne uygun çağrıldığı hâlde mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirtilir ve disiplin para cezasına çarptırılır. Yani tebligat yapılmış tanığınız gelmezse mahkeme onu dinlemekten vazgeçmez; zorla getirme kararı verilir ve bir sonraki celsede dinlenir. Bu, dava süresini biraz uzatır ama tanığınızı kaybettirmez.
Ne yapmalısınız:
- Duruşmadan önce listedeki iki tanığınızla konuşup mutlaka gelmelerini sağlayın; gelmeyen tanık için duruşmada zorla getirme talep edin, "tanığımdan vazgeçtim" demeyin.
- Üçüncü yakınınızı duruşmaya getirin ve mahkemeden, karşı tarafın muvafakati hâlinde dinlenmesini talep edin. Karşı taraf itiraz ederse bu tanık dinlenmez; bu durumda ısrar etmek yerine mevcut tanıklarınıza yoğunlaşın.
- Bu kişinin bildiği olaylar dava dilekçenizde yazılı olaylarsa, aynı olayları diğer tanıklarınızın da anlatması ispat için yeterli olabilir; tanık sayısı değil, anlatımın somut ve görgüye dayalı olması önemlidir.
- Olaylar dilekçede hiç yazılmadıysa, tanık sorunundan önce bu olayların davaya dâhil olup olmadığını avukatınızla kontrol edin.
Duruşmaya hazırlıklı gidin: tanıklarınızın hangi olayı, hangi tarihte ve nasıl gördüğünü önceden netleştirmek, listede olmayan tanık tartışmasından çok daha fazla sonuç getirir.