Babam yıllardır belgesiz ortak dükkân işletiyor, ortaklığı tanıkla ispat edebilir mi?

Hukuki dayanak: Türk Borçlar Kanunu'nun 620. maddesine göre adi ortaklık, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir; kanun bunun için şekil öngörmez. Buna karşılık Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi, değeri belirli bir sınırı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatını arar; 203. maddeye göre ise işin niteliğine göre senede bağlanmaması teamül olan işlemlerde ve yangın, kayıp gibi hâllerde tanık dinlenebilir. Ayrıca karşı tarafın el yazısıyla ya da elektronik ortamda yazdığı, ortaklığı gösterir mesaj ve notlar delil başlangıcı sayılır ve tanık dinlenmesinin kapısını açar.

Emsal: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.12.2022 tarihli, 2021/981 E., 2022/1945 K. sayılı kararında şöyle denilmiştir: "Her ne kadar adi ortaklık ilişkisi her hangi bir şekle bağlı değilse de, bu kural geçerlilik şekli bakımından söz konusu olup, ihtilaf çıktığında adi ortaklık sözleşmesinin varlığını ispat yükü, adi ortaklık ilişkisinin varlığını iddia edene düşer. Adi ortaklıkta yazılı sözleşme, geçerlilik koşulu değil, bir ispat aracıdır."

Ne yapmalısınız:

• En iyi çözüm, iki ortağın sermaye paylarını, kâr paylaşımını ve ayrılma hâlinde tasfiyeyi düzenleyen yazılı bir adi ortaklık sözleşmesi imzalamasıdır; imzaların noterde onaylatılması ileride imza inkârını önler.
• Diğer ortak buna yanaşmazsa, babanızın sermaye olarak koyduğu paraların banka dekontlarını, dükkân için yaptığı ödemeleri, kâr paylaşımına ilişkin havaleleri ve "ortağım" ifadesinin geçtiği mesajları toplayıp saklayın.
• Tedarikçilerle yapılan sözleşmelerde, kira sözleşmesinde ya da sosyal medya hesaplarında babanızın adının da yer almasını sağlayın.
• Vergi kaydının tek kişi adına olması, vergi yönünden de risk doğurur; mali müşavirle ortaklığın vergi dairesine bildirilmesini görüşün.

Uyuşmazlık çıkarsa açılacak dava, ortaklığın tasfiyesi ve pay alacağı davasıdır; ispat için bugünden biriktireceğiniz her belge o gün değer kazanacaktır.