HMK m. 114 ve HMK m. 115 uyarınca dava şartları mahkemece kendiliğinden gözetilir. HUAK m. 18/A ve İş Mah. K. m. 3 hükümleri doğrultusunda, arabuluculuk süreci anlaşamama ile sonuçlanırsa düzenlenen son tutanağın aslının veya onaylı bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya hiç gidilmeden açılan davalarda eksikliğin giderilmesi için süre verilmez, dava doğrudan dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddedilir.
Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2026/1682, K. 2026/4343, T. 11.05.2026 tarihli kararında, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini açıkça belirtmiştir.
Bu süreçte izlemeniz gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gerekenler şunlardır:
1. Başvuru Yeri: Karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna başvurmanız gerekir.
2. Talep Kalemleri: Başvuru formunda veya dilekçenizde kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai alacağı taleplerinizi açık ve net şekilde yazmalısınız. İleride dava açarken sadece arabuluculukta görüştüğünüz alacak kalemlerini talep edebilirsiniz; burada belirtilmeyen talepler için dava şartı tamamlanmamış sayılabilir. Karşı tarafın tam ticari unvanı ve adres bilgilerinin doğru yazılması sürecin ilerlemesi açısından önemlidir.
3. Hazırlanması Gereken Belgeler: Arabuluculuk masasında elinizi güçlendirmek ve gerekirse sonrasında açılacak davaya hazırlık yapmak için şu belgeleri temin etmeniz faydalı olur:
- SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış bildirgeleri
- Varsa iş sözleşmesi
- Ücret bordroları ve maaşın ödendiği banka hesap dökümleri
- Fazla mesai yapıldığını gösteren iş yeri yazışmaları, e-postalar, vardiya listeleri veya puantaj kayıtları
- İş akdinin sona ermesine ilişkin ihtarname, fesih bildirimi veya tutanaklar
Davanın ve sürecin nihai sonucu, ileri sürülecek iddialara, sunulacak somut delillere ve dosya kapsamına göre değişiklik gösterebilir. Hak kaybı yaşamamak adına işlemlerin bir avukat aracılığıyla takip edilmesi tavsiye edilir.