Hizmet tespit davası nedir?

Hizmet tespit davası, bir işverenin yanında fiilen çalıştığı halde çalışmaları Sosyal Güvenlik Kurumu'na hiç bildirilmeyen ya da gün sayısı veya kazancı eksik bildirilen sigortalının, bu çalışmalarının tespiti için açtığı davadır. Dava, emeklilik için gereken prim gün sayısı ve sigortalılık süresi bakımından büyük önem taşır.

Dayanak

Dava 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesine dayanır. Kanuna göre aylık prim ve hizmet belgesi işverence verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını iş mahkemesine başvurarak ispatlayabilirlerse, mahkeme kararında belirtilen kazanç ve prim günleri dikkate alınır.

Süre

Dava, hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Çalışmanın Kurumca bilindiği bazı durumlarda, örneğin işe giriş bildirgesinin verildiği hallerde, bu sürenin uygulanmayabileceği kabul edilmektedir.

Taraflar ve usul

• Dava işverene karşı açılır; Sosyal Güvenlik Kurumu da davada yer alır.
• Görevli mahkeme iş mahkemesidir.
• Sigortalılık kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme, tarafların gösterdiği delillerle yetinmeyip kendiliğinden araştırma yapar.

Deliller

Aynı dönemde işyerinde bordroda kayıtlı çalışanların beyanları, komşu işyeri çalışanları ve işverenlerinin tanıklığı, işyeri kayıtları, banka hesap hareketleri, yazışmalar ve fotoğraflar önemli delillerdir. Uygulamada özellikle o dönemde işyerinde kayıtlı olarak çalışmış kişilerin beyanlarına önem verilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

e-Devlet üzerinden hizmet dökümünüzü düzenli kontrol edin; eksik bildirimi fark ettiğinizde beş yıllık süreyi kaçırmamak için vakit kaybetmeden hukuki destek alın. Sigortasız çalıştırmanın ayrıca Kurum'a şikâyet yoluyla da tespit ettirilmesi mümkündür.

İlgili kavramlar

• Sigortalılık
• Prim gün sayısı
• Çalışma belgesi
• Hak düşürücü süre

Kaynaklar

1. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, m. 86
2. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu