Villada dokuz aydır sigortasız ve asgari ücretin altında çalışıyorum, ne yapabilirim?

Hangi kanun uygulanır: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesi ev hizmetlerini kanunun kapsamı dışında bırakır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.02.2022 tarihli, 2021/230 E., 2022/125 K. sayılı kararında da "İş Kanunları hükümleri ev hizmetlerine ve ev hizmetleri çalışanlarına uygulanamayacak, bu işler ve bu işleri yapan kişiler Borçlar Kanunu'nun hizmet akdini (Türk Borçlar Kanunu/hizmet sözleşmesi) düzenleyen hükümlerine tabi olacaklardır." denilmiştir. Villa bir şirkete aitse ve şirket adına çalışıyorsanız durum farklı değerlendirilebilir.

Haklarınız:

• Sigorta: Ev hizmetlerinde ayda 10 gün ve daha fazla çalışanlar zorunlu sigortalıdır. SGK'ya şikâyette bulunabilir ya da iş mahkemesinde hizmet tespiti davası açabilirsiniz. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
• Ücret farkı: Asgari ücret, İş Kanunu kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın hizmet sözleşmesiyle çalışan herkes için geçerlidir. Aradaki farkı geriye dönük isteyebilirsiniz.
• Dinlenme ve izin: Türk Borçlar Kanunu da işçinin dinlenme ve hafta tatili hakkını tanır; sürekli çalıştırılmanız ayrıca alacak doğurabilir. Yıllık ücretli izin hakkı ise en az bir yıllık çalışmadan sonra doğar (TBK m. 422).

Ne yapmalısınız:

• Banka dökümlerinizi, işverenle yazışmalarınızı ve sizi orada gören komşu, site görevlisi gibi tanıkların bilgilerini toplayın.
• Ücret farkı ve diğer alacaklarınız için dava açmadan önce zorunlu olarak arabulucuya başvurmanız gerekir. Hizmet tespiti davası için bu şart aranmaz.
• Çalışmaya devam ediyorsanız sigortanızın yapılmasını yazılı olarak isteyin; yapılmazsa sözleşmeyi haklı nedenle sona erdirmeyi bir avukatla değerlendirin.

Sonuç delillere bağlıdır; ancak düzenli banka ödemeleri ve tanıklarla bu tür çalışmalar çoğu zaman güçlü biçimde ispatlanabilmektedir.