Patronum aylardır sigortamı yatırmamış, SGK'ya şikâyet edersem ne olur?

İşverenin yükümlülüğü: İşveren, çalıştırdığı işçiyi işe başlamadan önce SGK'ya bildirmek ve primlerini yatırmak zorundadır. Bildirim yapılmazsa SGK işverene idari para cezası uygular, ödenmemiş primleri de gecikme cezası ve zammıyla birlikte tahsil eder. Bu yaptırımların hiçbiri işçiye yöneltilemez.

İzlenecek yollar:

• SGK'ya şikâyet: Bulunduğunuz yerdeki SGK il müdürlüğüne ya da sosyal güvenlik merkezine dilekçe verebilir, ALO 170 hattını veya CİMER'i kullanabilirsiniz. Şikâyete çalıştığınızı gösteren bilgi ve belgeleri (yazışmalar, maaşın yatırıldığı hesap hareketleri, iş yerinde sizi görenlerin isimleri) ekleyin.
• Hizmet tespiti davası: SGK yoluyla sonuç alınamazsa iş mahkemesinde işverene karşı hizmet tespiti davası açabilirsiniz; SGK da davaya dahil edilir. 5510 sayılı Kanun'a göre bu dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu davada arabuluculuğa başvurma şartı aranmaz.
• Haklı fesih: Sigortanın hiç yatırılmaması, Yargıtay uygulamasında işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme imkânı veren bir aykırılık kabul edilmektedir. Ancak bir yılı doldurmadığınız için kıdem tazminatı hakkınız henüz doğmamıştır. Ödenmemiş ücret, fazla çalışma ve yıllık izin gibi alacaklarınız ise saklıdır.

Emsal: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 21.02.2024 tarihli, 2024/60 E., 2024/1608 K. sayılı kararında, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve mahkemenin "tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği" belirtilmiştir. Kararda işyerinin bordrolu çalışanlarının ve aynı çevrede faaliyet gösteren işyerlerinin işveren ve çalışanlarının tanık olarak dinlenmesi gibi araştırmaların yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Ne yapmalısınız: Şimdiden çalıştığınızı gösteren her şeyi (mesajlar, nöbet ya da vardiya çizelgeleri, fotoğraflar, maaş ödemeleri) bir araya getirin ve sizi iş yerinde gören komşu esnafın isimlerini not edin. İşveren şikâyetten sonra sizi işten çıkarırsa bunu da tarihleriyle kayda alın.