Ecrimisil nedir?

Ecrimisil (haksız işgal tazminatı), bir taşınmazı malikin veya hak sahibinin izni olmadan ve hukuken geçerli bir sebebe dayanmadan kullanan kötüniyetli zilyedin, bu kullanım karşılığında hak sahibine ödemesi gereken tazminattır. Hak sahibinin ayrıca somut bir zarara uğradığını ispatlaması gerekmez; haksız kullanım yeterlidir.

Dayanak

Ecrimisil, Türk Medeni Kanunu'nun iyiniyetli olmayan zilyedin sorumluluğuna ilişkin hükmüne dayanır; ayrıntıları Yargıtay içtihatlarıyla şekillenmiştir. Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlar ile kanunda sayılan bazı kamu idarelerine ve vakıflara ait taşınmazlarda ise Devlet İhale Kanunu'ndaki idari ecrimisil düzenlemesi uygulanır.

Şartları

• Davacının taşınmazın maliki veya kullanma hakkı sahibi olması,
• Davalının taşınmazı haksız olarak kullanması; zilyetliğin kira sözleşmesi veya malikin rızası gibi bir hukuki sebebe dayanmaması,
• Davalının kötüniyetli olması; iyiniyetli zilyet kural olarak ecrimisil ödemez.

Paydaşlar arasında ecrimisil

Paylı mülkiyette paydaş, ortak taşınmazı kullandığı için diğer paydaşlara kural olarak hemen ecrimisil ödemez. Bunun için kullanan paydaşın diğer paydaşları taşınmazdan yararlanmaktan alıkoyması (intifadan men) gerekir; uygulamada bu, genellikle ihtarname gönderilmesi veya elatmanın önlenmesi davası açılmasıyla ortaya konur. Taşınmazın kiraya verilerek gelir elde edilmesi gibi bazı durumlarda bu şart aranmaz.

Süre ve miktar

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre ecrimisil, dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için istenebilir. Miktar, taşınmazın niteliğine ve emsal kira bedellerine göre bilirkişi incelemesiyle dönem dönem belirlenir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Ecrimisil tek başına veya elatmanın önlenmesi davasıyla birlikte istenebilir.
• Taraflar arasında geçerli bir kira ilişkisi varsa ecrimisil değil, kira bedeli istenir.
• Kira sözleşmesi sona erdiği hâlde kiralananı boşaltmayan kişiden de, boşaltmaya kadar geçen süre için tazminat istenebilir.

İlgili kavramlar

• Elatmanın önlenmesi davası
• Paylı mülkiyet
• Ortaklığın giderilmesi
• Kiralananın geri verilmesi

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 995
2. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, m. 75