İş Mah. K. m. 3 hükmüne göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi alacağı ve tazminatı taleplerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde mahkemece herhangi bir işlem yapılmaksızın dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir. Benzer şekilde HUAK m. 18/A uyarınca da arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın dava dilekçesine eklenmesi zorunludur.
Alacaklarınızın zaman aşımına uğramaması için sürelere dikkat etmeniz şarttır. İş K. m. 32 uyarınca fazla mesai gibi ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı süresi beş yıldır. Bu nedenle geçmişe dönük alacaklarınızın kayba uğramaması adına başvurunuzu geciktirmeden yapmanız önem taşır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2024/3714, K. 2025/2849, T. 15.05.2025 sayılı kararında, dava açılmadan önce dava şartı olan arabuluculuk sürecinin atlandığı hallerde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Süreçte izlemeniz gereken pratik adımlar ve hazırlamanız gerekenler şunlardır:
- Karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliye arabuluculuk bürosuna giderek başvuru formu doldurmalısınız. Büro olmayan yerlerde bu işlem görevli sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğü aracılığıyla yapılır.
- Başvuruda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai gibi tüm taleplerinizi açıkça belirtmeli, karşı tarafın güncel unvan ve iletişim bilgilerini sunmalısınız.
- İddialarınızı ispatlamak adına iş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, ücret hesap pusulaları, banka hesap dökümleri, mesai çizelgeleri ve varsa yazışmalarınızı hazırlamalısınız.
Arabuluculuk görüşmelerinde işverenle uzlaşma sağlanırsa süreç mahkemeye gitmeden kısa sürede kesin olarak çözüme kavuşur. Anlaşma sağlanamazsa arabulucu tarafından son tutanak düzenlenir ve bu tutanağın aslıyla iş mahkemesinde dava açılabilir. Sürecin ve açılacak davanın ne kadar süreceği ile nihai sonucu, mahkemenin iş yüküne ve somut olayın belgelerine göre değişebilir.