Uyuşmazlık
Haciz adresinin borçlunun şube kaydından borcun doğumundan önce terkin edilmesi, hacizde borçluya ait evrak bulunmaması, üçüncü kişinin boş işyerini devralmasına ilişkin beyan, organik bağın yokluğu ve mahcuzların marka tescili karşısında mülkiyet karinesi kimin lehinedir? İstihkak davasını İİK 97 uyarınca üçüncü kişinin açması ispat yükünü değiştirir mi? Alacaklının sunduğu takip dosyası, sicil kayıtları, bilirkişi incelemesi ve tanık beyanı karinenin aksini ispatlar mı? Hatalı onama kararı karar düzeltme yoluyla kaldırılıp ret hükmü bozulmalı mıdır? Karar düzeltme harcı nasıl sonuçlandırılmıştır?
Olayın özeti
Üçüncü kişi, 06.06.2013 tarihinde kendisine ait ayakkabıların haczedildiğini ileri sürerek istihkak iddiasının kabulünü ve haczin kaldırılmasını istemiştir. Yerel mahkeme karineyi borçlu lehine kabul edip davayı reddetmiş; bu hüküm önce onanmış ve üçüncü kişi karar düzeltme isteminde bulunmuştur. İncelemede, haciz adresinin borçlunun şube kaydından borcun doğumundan önce 04.01.2012 tarihinde terkin edildiği, hacizde borçlu evrakı bulunmadığı, şirketler arasında organik bağ olmadığı ve ayakkabı markasının üçüncü kişinin yönetim kurulu üyesi olduğu dava dışı şirket adına tescilli olduğu belirlenmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Üçüncü kişi lehine mülkiyet karinesi: Haciz adresinin borçlunun şube kaydından borcun doğumundan önce terkin edilmesi, hacizde borçluya ait evrak bulunmaması ve işyerinin üçüncü kişiye boş olarak verildiğine ilişkin mülk sahibi beyanı dikkate alınmıştır. Borçlu ile üçüncü kişi arasında organik bağ bulunmaması ve mahcuz ayakkabıların markasının üçüncü kişinin yönetim kurulu üyesi olduğu dava dışı şirket adına tescilli olmasıyla birlikte, mülkiyet karinesi üçüncü kişi lehine kabul edilmiştir.
2) Dava açılması ve ispat yükü: Mülkiyet karinesi üçüncü kişi lehine olduğunda, davanın İİK 97 gereğince üçüncü kişi tarafından açılması ispat yükünün yer değiştirmesine neden olmaz. Karinenin aksini davalı alacaklı inandırıcı ve güçlü delillerle ispatlamalıdır.
3) Alacaklının delillerinin yeterliliği: Alacaklının delil olarak gösterdiği takip dosyası, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi incelemesi ve tanık beyanı, somut olayda üçüncü kişi lehine mülkiyet karinesinin aksini ispata yeterli değildir. Bu nedenle üçüncü kişinin istihkak davasının kabulü gerekir.
4) Karar düzeltmede onamanın kaldırılması: Davanın kabulü gerekirken reddedilmesine ilişkin hükmün bozulması gerektiği hâlde onandığı anlaşılmıştır. Üçüncü kişinin karar düzeltme istemi kabul edilerek önceki onama kararı kaldırılmış ve yerel mahkeme hükmü bozulmuştur.
5) Peşin harcın iadesi: Karar düzeltme isteminin kabulü üzerine peşin harcın karar düzeltme isteyene iadesine karar verilmiştir.
Sonuç
Mülkiyet karinesinin üçüncü kişi lehine olduğu, davayı üçüncü kişinin açmasının ispat yükünü değiştirmediği ve alacaklının karinenin aksini ispatlayamadığı gerekçeleriyle karar düzeltme istemi kabul edilmiştir. Dairenin 09.06.2016 tarihli onama kararı kaldırılarak, kabul edilmesi gereken istihkak davasını reddeden yerel mahkeme hükmü bozulmuştur. Peşin harcın karar düzeltme isteyene iadesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- İİK 96/a
- İİK 97
- İİK 44
- BK 202
- İİK 366
- HMK Geçici 3
- HUMK 428
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 8. HD. 2016/1260 E. 2018/17343 K. 15.10.2018 T.Borçlu ile üçüncü kişinin borcun doğumundan sonra haciz adresinde bir süre birlikte faaliyet göstermesi hâlinde mülkiyet karinesi kimin lehinedir ve aksini…
- Yargıtay 8. HD. 2013/8989 E. 2013/17245 K. 21.11.2013 T.Takibin devamı kararının tebliğinden sonra yedi günlük hak düşürücü sürede dava açmayan üçüncü kişi, aynı malların yeniden haczi üzerine istihkak iddiasında…
- Yargıtay 8. HD. 2018/610 E. 2018/14798 K. 03.07.2018 T.Ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste ve borçluya ait evrakların bulunduğu mahalde yapılan hacizde mülkiyet karinesinin kimin lehine olduğu ile borcun…
- Yargıtay 8. HD. 2014/2585 E. 2015/7922 K. 08.04.2015 T.Borçlunun hazır bulunduğu ve ödeme emrinin tebliğ edildiği adreste yapılan hacizde mülkiyet karinesi kimin lehinedir? Borcun doğumundan sonra düzenlenen ve…
- Yargıtay 17. HD. 2009/5134 E. 2009/7728 K. 19.11.2009 T.Ödeme emrinin tebliğ edildiği yerde yapılan hacizde mülkiyet karinesi kimin yararınadır ve üçüncü kişi hangi hususu kanıtlamalıdır? Takip kesinleşmeden…