Uyuşmazlık
Kira ilişkisinin başlangıcına dair tarafların iddiaları ve sundukları deliller karşısında hâkimin davayı aydınlatma ödevi ve delilleri serbestçe değerlendirme ilkesi gereği araştırma yapma yükümlülüğü; yenilenen kira sözleşmesinde kararlaştırılan kira bedelinin piyasa rayicine uygun olmaması durumunda beş yıllık süre dolmasa dahi hak ve nesafete göre kira tespiti yapılıp yapılamayacağı.
Olayın özeti
Davacı kiraya veren, davalının 2005 yılından bu yana kesintisiz kiracı olduğunu, 2018 yılında yapılan sözleşmenin yalnızca mevcut ilişkiyi yazılı hale getirdiğini iddia ederek beş yıllık süreye dayalı hak ve nesafet uyarınca kira bedelinin tespitini istemiştir. İlk Derece Mahkemesince 2018 tarihli sözleşme üzerinden 5 yıl geçmediği gerekçesiyle yalnızca sözleşmedeki artış oranı uygulanarak kısmen kabul kararı verilmiş, BAM istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Hâkimin davayı aydınlatma ödevi ve delillerin değerlendirilmesi: Davacının dava dilekçesinde kira ilişkisinin başlangıç tarihine ilişkin vakıayı ileri sürüp delilini ibraz etmesi durumunda, mahkeme HMK m. 31 gereğince davayı aydınlatma ödevi kapsamında iddia edilen kiracılık süresi ile yeni sözleşme arasındaki belirsizliği gidermeli ve delilleri serbestçe değerlendirmelidir.
2) Yenilenen sözleşmede rayiç araştırması ve hak ve nesafet: Yenilenen (tecdit edilen) kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin yenilenme tarihi itibarıyla rayici yansıtıp yansıtmadığı araştırılmalı; rayice uygun olmaması halinde yenilenen sözleşmeden itibaren beş yıl geçmemiş olsa dahi ilk sözleşme başlangıcı dikkate alınarak hak ve nesafet kuralına göre kira bedeli tespit edilmelidir.
Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının eksik inceleme ve araştırma nedeniyle davacı yararına bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- 6098 sayılı TBK 344
- 6098 sayılı TBK 345
- 6100 sayılı HMK 25
- 6100 sayılı HMK 31
- 6100 sayılı HMK 371
- 6100 sayılı HMK 373/1
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 3. HD. 2026/1265 E. 2026/3231 K. 20.05.2026 T.Kira bedelinin TBK 344/3 uyarınca hak ve nesafet esaslarıyla belirlenmesi yerinde midir? İnternet ilanlarındaki taşınmazlar görülmeden ilan ortalamalarıyla…
- Yargıtay 3. HD. 2025/3054 E. 2026/57 K. 13.01.2026 T.Beş yıllık sürenin dolduğu kira ilişkisinde yeni dönem kira bedeli hak ve nesafet ilkelerine göre belirlenebilir mi? Kira tespitinde kullanılan bilirkişi…
- Yargıtay 6. HD. 2014/3128 E. 2014/3569 K. 24.03.2014 T.Kira sözleşmesinde tahliyede boya ve badananın yenilenmesi veya eski hâle getirme yükümlülüğü bulunmadığında, olağan kullanımdan doğan boya ve badana…
- Yargıtay 3. HD. 2024/1721 E. 2025/1148 K. 26.02.2025 T.Kiralananın sonradan ayıplı hale gelmesi durumunda kiracının seçimlik hakları ve tazminat talebinin kapsamı nedir; kiralananın tahliye edilmemesi ve…
- Yargıtay 3. HD. 2023/4732 E. 2024/4370 K. 17.12.2024 T.Kiralananın anahtarlarının notere tevdi edilmesiyle tahliyenin gerçekleşip gerçekleşmediği ve sözleşmedeki ihbar süresine uyularak yapılan erken fesih…