Uyuşmazlık
Alt kira ilişkisine dayalı rücuen alacak davasında Sulh Hukuk Mahkemesinin görevinin belirlenmesi, itirazın iptali davasının ıslahla alacak davasına dönüştürülmesi talebi hakkında karar verilmemesi, kaçak elektrik rücu alacağında uygulanacak zamanaşımı süresi ve ön incelemede zamanaşımı itirazının çözümlenmesi usulü.
Olayın özeti
Davacı, kiracısı olduğu fırını davalıların murisine alt kiraya verdiğini, murisin kullanımı sırasında tahakkuk eden kaçak elektrik borcunu icra baskısı altında ödediğini belirterek ödenen bedelin rücuen tahsili için başlattığı takibe vaki itirazın iptalini talep etmiş; yargılama sırasında davayı ıslah ederek alacak davasına dönüştürmüştür. Mahkeme, kira ilişkisinin ispatlanamadığı, 1 yıllık sürenin geçtiği ve 5 yıllık zamanaşımının dolduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar vermiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Mahkemenin Görevi ve Kira İlişkisinin Tespiti: Mahkemenin görevi kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetilmelidir; kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemesinin görevli olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle taraflar arasında kira ilişkisinin varlığının netleştirilmesi gerekir.
2) İtirazın İptali Davasının Islahla Alacak Davasına Dönüştürülmesi: Bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan itirazın iptali davasının tahkikat bitinceye kadar usul ekonomisi ilkesi gereğince ıslah yolu ile alacak davasına dönüştürülmesi mümkündür ve mahkemenin bu ıslah hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar vermesi zorunludur.
3) Kaçak Elektrik Bedelinin Rücuunda Zamanaşımı: Kaçak elektrik kullanım bedelinin fiili kullanıcıdan rücuen tahsili istemi kira bedeli niteliğinde olmadığından beş yıllık zamanaşımına değil, TBK m. 146 gereği on yıllık genel zamanaşımına tabidir.
4) Ön İncelemede Zamanaşımı Def'inin İncelenmesi: HMK m. 142 uyarınca hâkim tahkikata başlamadan önce zamanaşımı def'ini incelemeli, zamanaşımı kabul edilirse esasa girmemelidir; bir davanın hem zamanaşımından hem de esastan reddi usule aykırıdır.
Sonuç
Mahkemece kira ilişkisi tespit edilmeden görevin belirlenmemesi, geçerli ıslah beyanı hakkında karar verilmemesi, alacağa 10 yıllık genel zamanaşımı uygulanması gerekirken 5 yıllık sürenin uygulanması ve davanın hem zamanaşımından hem de esastan reddedilmesi usul ve yasaya aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.
Kararda değinilen mevzuat
- 6100 sayılı HMK 4/1-a
- 6100 sayılı HMK 142
- 6100 sayılı HMK 176
- 6100 sayılı HMK 177/1
- 6098 sayılı TBK 146
- 6098 sayılı TBK 147
- 6098 sayılı TBK 154/2
- 1086 sayılı HUMK 428
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 3. HD. 2017/8681 E. 2018/10302 K. 18.10.2018 T.Depozito iadesi davasında kiracının temyizinin parasal kesinlik sınırı nedeniyle incelenip incelenemeyeceği; anahtarın notere bırakılması hâlinde tahliye…
- Yargıtay 9. HD. 2021/11105 E. 2021/15254 K. 02.11.2021 T.İtirazın iptali davasında ıslah yoluyla artırılan kıdem tazminatı talebi için ayrıca dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olup olmadığı.
- Yargıtay 6. HD. 2014/3128 E. 2014/3569 K. 24.03.2014 T.Kira sözleşmesinde tahliyede boya ve badananın yenilenmesi veya eski hâle getirme yükümlülüğü bulunmadığında, olağan kullanımdan doğan boya ve badana…
- Yargıtay 3. HD. 2019/5073 E. 2020/3938 K. 07.07.2020 T.Kira sözleşmesinde erken tahliye için feshi ihbar süresi kararlaştırılmış olması hâlinde kiracının kaç aylık makul süre kira bedelinden sorumlu tutulacağı ve…
- Yargıtay 3. HD. 2017/12053 E. 2019/6114 K. 03.07.2019 T.Depozitonun kiralanana verilen zarara mahsup edildiği savunması karşısında, kiracının depozito iadesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali talebi…