Uyuşmazlık
Depozito iadesi davasında kiracının temyizinin parasal kesinlik sınırı nedeniyle incelenip incelenemeyeceği; anahtarın notere bırakılması hâlinde tahliye tarihinin belirlenmesi; süresinde bildirim yapılmayan kira sözleşmesinin yenilenmesi ve erken tahliyeden doğan kira sorumluluğu; kiraya verenin zararı azaltma yükümlülüğü; olağan kullanım ile hasar sorumluluğunun ayrılması; icra takibine itiraz dilekçesinin yazılı hasar bildirimi sayılıp sayılmayacağı ve kira ile hasar alacaklarının depozitodan mahsubu için yapılması gereken inceleme.
Olayın özeti
Kiracı, tahliye ettiği taşınmaz için verdiği depozitonun iade edilmediğini belirterek başlattığı takibe itirazın iptalini ve icra inkâr tazminatını istemiştir. Kiraya veren, sözleşmenin yenilendiğini, kira alacağının bulunduğunu ve taşınmazın hasarlı teslim edildiğini savunmuştur. Mahkeme itirazı 1.052 USD karşılığı 2.344 TL üzerinden iptal etmiş; her iki taraf kararı temyiz etmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) Temyizde parasal kesinlik sınırı: 01.01.2015 tarihinden itibaren 2.080 TL olan kesinlik sınırı karşısında, davacı yönünden reddedilen 1.011 TL için hüküm kesindir. Kesin karara yönelik temyiz istemi yerel mahkemece reddedilebileceği gibi Yargıtay tarafından da reddedilebilir.
2) Noter yoluyla anahtar teslimi: Kiracı anahtarı 09.10.2014 tarihinde notere bırakmış, noter bildirimi kiraya verene 15.10.2014 tarihinde tebliğ etmiştir. Somut olayda tahliye tarihi, anahtarın notere bırakıldığı tarih değil, kiraya verene tebliğ edildiği 15.10.2014 tarihidir.
3) Kira sözleşmesinin yıllık uzaması: Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar. Yeni dönem başlangıcı olan 23.09.2014 öncesinde süresinde bildirim yapılmadığından sözleşme 23.09.2015 tarihine kadar uzamış ve 15.10.2014 tarihli tahliye erken tahliye niteliği taşımıştır.
4) Erken tahliyede kira sorumluluğu: Erken tahliyede kiracı, anahtar teslimine kadar kira bedelinden, sonrasında ise taşınmazın aynı şartlarla yeniden kiraya verilebileceği makul süreye ilişkin kira bedelinden sorumludur. Kiraya veren de yeniden kiralama konusunda gayret göstererek zararın artmasını önlemekle yükümlüdür; zarar, tahliyeden aynı koşullarla yeniden kiralama imkânının doğacağı tarihe kadar boş kalınan sürenin kira bedelidir.
5) Olağan kullanım ve hasar sorumluluğu: Kiracı, kiralananı özenle kullanıp aldığı hâliyle geri vermekle yükümlü olmakla birlikte sözleşmeye uygun olağan kullanımın doğurduğu eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir. Sorumluluğu, kullanım süresi ve amacı da gözetilerek kötü kullanım nedeniyle oluşan zarar ve hasarla sınırlıdır.
6) Ayıpların yazılı bildirilmesi yükümlülüğü: Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananı inceleyerek kiracının sorumluluğundaki eksiklik ve ayıpları hemen yazılı bildirmelidir; bildirim yapılmazsa kiracı sorumluluktan kurtulur. Olağan incelemeyle belirlenemeyen eksiklik ve ayıplarda sorumluluk devam eder, ancak bunlar belirlendiğinde de hemen yazılı bildirim gerekir.
7) Takibe itirazla hasar bildirimi: 15.10.2014 tarihli tahliyeden sonra kiracının başlattığı 01.12.2014 tarihli takibe verilen itiraz dilekçesinde kiralananın hasarlı olduğunun belirtilmesi, somut olayda makul sürede yapılmış yazılı hasar bildirimi sayılmalıdır. Hasarın hemen bildirilmediği gerekçesiyle kiraya verenin bu savunmasının reddi doğru değildir.
8) Depozitodan mahsup ve bilirkişi incelemesi: Uzman bilirkişiyle yerinde keşif yapılarak aynı şartlarda yeniden kiralama için gereken makul süre belirlenmeli, hasar delilleri toplanmalı ve sözleşmedeki hasarsızlık, boya ve badana ile borçsuzluk koşulları yönünden inceleme yapılmalıdır. Anahtar teslimine kadar ödenmeyen kira, sonrasındaki makul süre kira tazminatı ve varsa hasar bedeli belirlenerek depozitodan mahsup edilmeli, kalan alacak hakkında karar verilmelidir.
Sonuç
Davacının temyiz istemi, reddedilen 1.011 TL'nin kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle miktardan reddedilmiştir. Davalının temyizi kabul edilerek; erken tahliye nedeniyle doğan kira alacakları, makul süre kira tazminatı ve usulüne uygun bildirildiği kabul edilen hasarlar araştırılıp depozitodan mahsup edilmeden karar verilmesi nedeniyle hüküm davalı yararına oybirliğiyle bozulmuştur. Peşin temyiz harcının istek hâlinde iadesine, karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- 5219 sayılı Kanun
- 5236 sayılı Kanun
- 1086 sayılı HUMK 427
- 6098 sayılı TBK 347
- 6570 sayılı Kanun 11
- 6098 sayılı TBK 325
- 6098 sayılı TBK 112
- 6098 sayılı TBK 52
- 6098 sayılı TBK 316
- 818 sayılı BK 256
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 3. HD. 2017/8877 E. 2019/5230 K. 10.06.2019 T.Konut kirasında sözleşmesel artış şartı ile TBK 344'ün 2019 değişikliği öncesindeki üretici fiyat endeksi sınırı, 01.07.2012 öncesi ve sonrası dönemlerde…
- Yargıtay 3. HD. 2020/10233 E. 2020/7199 K. 30.11.2020 T.Kiralanandaki olağan incelemeyle belirlenebilecek ayıpların kiracıya makul sürede yazılı olarak bildirilmemesi halinde hor kullanma tazminatı talep edilip…
- Yargıtay HGK 2019/550 E. 2022/576 K. 19.04.2022 T.Kira süresi dolmadan kiralananın tek taraflı erken tahliyesi hâlinde kiracının makul süre kira bedelinden sorumluluğunun, sözleşmede yer alan feshi ihbar…
- Yargıtay HGK 2018/76 E. 2023/989 K. 25.10.2023 T.Erken tahliye nedeniyle kiracının ödemekle yükümlü olduğu makul süre kira tazminatından, kiralananın aynı kira dönemi içinde daha yüksek bir bedelle başka bir…
- Yargıtay 3. HD. 2017/12053 E. 2019/6114 K. 03.07.2019 T.Depozitonun kiralanana verilen zarara mahsup edildiği savunması karşısında, kiracının depozito iadesi için başlattığı takibe yapılan itirazın iptali talebi…