Uyuşmazlık
İstihkak davasında nispi karar ve ilam harcı hangi değer üzerinden ve hangi oranda peşin alınmalıdır? Gerekli harç yatırılmadan veya tamamlanmadan yargılamaya devam edilerek hüküm kurulabilir mi? Harcın tamamlanması için verilen sürede ödeme yapılmamasının ve dosyanın üç ay içinde yenilenmemesinin sonuçları nelerdir? Vekâlet ücreti hangi dava değeri üzerinden hesaplanmalıdır?
Olayın özeti
Asıl dava üçüncü kişinin istihkak iddiasına, birleşen dava ise alacaklının irade fesadı ve tehdit nedeniyle kabul beyanının iptaline ilişkindir. Alt derece mahkemelerinde, haczedilen paranın üçüncü kişi şirkete iade edilmesi nedeniyle asıl davanın konusuz kaldığına ve birleşen davanın reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi vekâlet ücretini de yeniden belirlemiştir. Daire, asıl dosyada harç yatırılmadığını, şikâyet olarak açılan birleşen dosyada ise maktu başvurma harcı dışında gerekli harcın tamamlanmadığını tespit etmiştir.
Mahkemenin değerlendirmesi
1) İstihkak davasında nispi harç: İstihkak davaları genel hükümlere göre görülür ve nispi harca tabidir. Asıl alacak tutarı ile haczedilen malların değerinden hangisi az ise bu değer üzerinden hesaplanan nispi karar ve ilam harcının dörtte biri peşin ödenmedikçe davaya devam edilemez.
2) Harç eksikliğinin tamamlatılması: Harç ödenmeden dava dilekçesi kabul edilip esas kaydı yapılmışsa, ödenmesi gereken harç belirlenerek tamamlanması için süre verilmelidir. Somut olayda asıl davada harç yatırılmaması ve birleşen dosyada yalnızca maktu başvurma harcı yatırılıp gerekli harcın tamamlanmaması karşısında, harç tamamlattırılmadan hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
3) Harç tamamlanmamasının usuli sonuçları: Verilen sürede harç yatırılmazsa davaya devam edilmeyerek dosya HMK 150 uyarınca işlemden kaldırılmalıdır. Üç ay içinde yenilenmeyen davanın HMK 150/5 uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmelidir.
4) Harçların diğer tarafça ödenmesi: Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe sonraki işlemler yapılamaz. İlgilisinin ödemediği harcı diğer taraf öderse işleme devam edilir ve ödenen tutar ayrıca talep gerekmeksizin hükümde dikkate alınır.
5) Vekâlet ücretinin hesaplama değeri: Daire, kabule göre yaptığı ek değerlendirmede dava değerinin harçlandırılan değer olduğunu belirtmiştir. Vekâlet ücreti de harcı tamamlanan bu değer üzerinden hesaplanmalıdır.
Sonuç
Alacaklının temyiz itirazları kabul edilerek, gerekli nispi harç hesaplanıp tamamlanması için süre verilmeden hüküm kurulması nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur. Daire ayrıca vekâlet ücretinin harcı tamamlanan değer üzerinden hesaplanması gerektiğini belirtmiş, bozma nedenine göre diğer hususları şimdilik incelememiştir. Peşin alınan harcın istek hâlinde iadesine ve dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Kararda değinilen mevzuat
- Harçlar Kanunu 16
- Harçlar Kanunu 27
- Harçlar Kanunu 28
- Harçlar Kanunu 30
- Harçlar Kanunu 32
- Harçlar Kanunu (1) sayılı tarife
- İİK 96 ve devamı
- İİK 97
- İİK 364/2
- HMK 150
Kaynak ve kullanım
Kararın tam metnini ayrı sekmede okuyabilirsiniz. Kaynak: Yargıtay resmî karar arama.
Karar, kendi uyuşmazlığı ve karar tarihindeki değerlendirmesiyle okunmalıdır. Sonraki mevzuat ve içtihat değişikliklerini, somut olayın koşullarını ve varsa karşı oyu ayrıca değerlendirin.
Benzer kararlar
- Yargıtay 12. HD. 2023/6926 E. 2023/5958 K. 11.10.2023 T.Üçüncü kişinin istihkak davası ile alacaklının birleşen istihkak iddiasının reddi davasında, mülkiyet karinesinin aksinin ispat edilip edilmediği ve noter…
- Yargıtay 8. HD. 2015/18479 E. 2015/21073 K. 23.11.2015 T.İstihkak davasının esastan karara bağlanması durumunda vekâlet ücretinin maktu mu yoksa nispi mi belirleneceği, nispi ücretin hangi değer esas alınarak…
- Yargıtay 8. HD. 2019/1962 E. 2020/6250 K. 15.10.2020 T.İstihkak iddiası üzerine mahkemenin takibin devamı kararına rağmen süresinde dava açmayan üçüncü kişi, aynı takipte aynı malların yeniden haczedilmesi halinde…
- Yargıtay 12. HD. 2022/1735 E. 2022/7291 K. 15.06.2022 T.İstihkak davasında kiracılık sıfatı ile ödünç sözleşmesine dayanan üçüncü kişinin aktif husumet ehliyetinin (davacı sıfatı) bulunup bulunmadığı ve davanın…
- Yargıtay 2. HD. 2026/923 E. 2026/7154 K. 24.06.2026 T.Karşılıklı boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ölmesi ve mirasçısının TMK 181 uyarınca davaya devam etmesi hâlinde asıl ve birleşen davaların…