Bir suçun mağduru olduysanız veya bir suç işlendiğini öğrendiyseniz, bunu Cumhuriyet savcılığına bildirebilirsiniz. Buna “suç duyurusu”, suçtan zarar gören kişinin kendi adına yaptığı başvuruya ise “şikâyet” denir. Bunun için avukat tutmanız veya harç ödemeniz gerekmez.
Acil bir durum varsa
Hayatınız veya güvenliğiniz tehlikedeyse dilekçe yazmakla vakit kaybetmeyin; hemen 112'yi arayın. Kolluk görevlileri olay yerine gelir ve şikâyetinizi tutanağa geçirir.
Nereye başvurabilirsiniz?
- Adliyedeki Cumhuriyet başsavcılığına (en doğrudan yol),
- En yakın polis merkezine veya jandarmaya,
- Valilik veya kaymakamlığa,
- Herhangi bir mahkemeye.
Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvurular savcılığa gönderilir. Elektronik imzanız veya mobil imzanız varsa şikâyet dilekçenizi UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de gönderebilirsiniz. Yurt dışında işlenen bazı suçlar bakımından Türkiye'nin büyükelçilik ve konsolosluklarına da başvurulabilir.
Sözlü mü, yazılı mı?
İkisi de olur. Sözlü başvuruda görevli, anlattıklarınızı tutanağa geçirir; tutanağı imzalamadan önce dikkatlice okuyun ve yanlış yazılan yerleri düzelttirin. Yazılı başvuruda bir dilekçe hazırlarsınız. Olayları önceden yazıya dökmek, önemli ayrıntıları unutmamanızı sağlar.
Dilekçeye neler yazılır?
- Başlık: “… Cumhuriyet Başsavcılığına”,
- Adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız, adresiniz ve telefonunuz,
- Biliniyorsa şüphelinin (suçu işlediğini düşündüğünüz kişinin) adı, adresi, telefonu veya sosyal medya hesabı; bilinmiyorsa “Şüpheli: Tespit edilecek” yazabilirsiniz,
- Suçun tarihi, saati ve yeri,
- Olay: kim, ne yaptı, nerede, ne zaman ve nasıl? Kısa ve sıralı cümlelerle anlatın,
- Deliller: mesaj ve yazışma ekran görüntüleri, banka dekontları, hastane raporu, fotoğraflar, kamera bulunan yerler, tanıkların adı ve iletişim bilgileri,
- Talep: “Şüpheli hakkında soruşturma yapılmasını ve cezalandırılması için kamu davası açılmasını talep ederim” gibi,
- Tarih ve imza.
Başvurunuz kayda alındığında size bir numara verilir. Bu numarayı not edin; dosyanızı daha sonra bu numarayla sorabilirsiniz.
Delilleri koruyun
- Mesajları ve yazışmaları silmeyin; ekran görüntülerinin yanında telefonunuzu da saklayın.
- İş yerlerinin ve sokakların kamera kayıtları çoğu zaman kısa süre sonra silinir. Dilekçenizde kameraların yerini belirtip kayıtların gecikmeden istenmesini talep edin.
- Yaralanma varsa hemen hastaneye gidip rapor alın.
Süreye dikkat edin
Bazı suçlar ancak mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulur. Örneğin hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hariç), basit tıbbi müdahaleyle geçebilecek hafif yaralama (eşe, boşanılan eşe, kardeşe, anne-babaya, çocuğa karşı ya da silahla işlenmediyse) ve mala zarar verme veya “başka bir kötülük” yapma tehdidi böyledir. Hayata veya vücuda yönelik tehdit ile eşe karşı yaralama ise şikâyete bağlı değildir.
Şikâyete bağlı suçlarda, suçu ve suçu işleyeni öğrendiğiniz günden itibaren altı ay içinde şikâyet etmeniz gerekir; süre geçerse soruşturma yapılamaz. Hakarette ayrıca, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçmişse artık şikâyet edilemez. Şikâyete bağlı olmayan suçlarda bu altı aylık süre yoktur; savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır. Ancak kanundaki zamanaşımı süreleri bütün suçlarda işler.
Sonrasında ne olur?
- Savcılık delilleri toplar; sizi ve şüpheliyi ifadeye çağırabilir. Çağrıldığınızda gidin.
- Bazı suçlarda dosya önce uzlaştırmaya gönderilir. Uzlaştırmacı sizi arayarak karşı tarafla anlaşıp anlaşmayacağınızı sorar; anlaşmak zorunda değilsiniz.
- Yeterli şüphe varsa savcı iddianame düzenler ve ceza davası açılır.
- Savcı “kovuşturmaya yer olmadığına” (halk arasında takipsizlik) karar verirse ve suçtan zarar gören sizseniz, karar size tebliğ edildikten sonra iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. İtirazın yapılacağı yer kararda yazar.
- Dosyanız e-Devlet veya UYAP Vatandaş Portalı'nda görünebilir; görünmüyorsa soruşturma numaranızla Cumhuriyet başsavcılığına sorabilirsiniz.
Önemli uyarı
Suçsuz olduğunu bildiğiniz birini suçlamak iftira suçunu oluşturur. Bildiklerinizi olduğu gibi anlatın; tahminlerinizi kesin bilgi gibi yazmayın. Aile içi şiddet veya ısrarlı takip gibi durumlarda, şikâyetin yanında 6284 sayılı Kanun'a göre koruma kararı da isteyebilirsiniz.
İlgili maddeler
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 158, 160, 172, 173, 253
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 66, 73, 86, 106, 131, 267
- 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.