İddianame nedir?

İddianame, soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması hâlinde, Cumhuriyet savcısının kamu davasını açmak amacıyla düzenleyerek görevli ve yetkili mahkemeye sunduğu belgedir. İddianame, şüpheliye neyle suçlandığını ve dayanağı olan delilleri gösterir; yargılamanın konusunu ve sınırını belirler.

Dayanak

İddianame, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 170 ve 174 ila 176. maddelerinde düzenlenmiştir.

Unsurları

İddianamede özellikle şu bilgilerin yer alması gerekir:

• Şüphelinin kimliği ve müdafii,
• Mağdurun, suçtan zarar görenin ve varsa vekillerinin kimliği,
• Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri,
• Suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi,
• Suçun delilleri,
• Şüpheli tutuklu ise gözaltı ve tutuklama tarihleri.

İddianamede olaylar, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır. Sonuç kısmında yalnız şüphelinin aleyhine olan hususlar değil, lehine olan hususlar da gösterilir.

İddianamenin iadesi ve kabulü

Mahkeme, iddianameyi ve soruşturma evrakını inceler. Kanunda belirtilen unsurları taşımayan veya suçun sübutuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen iddianame, verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde eksiklikler belirtilerek Cumhuriyet başsavcılığına iade edilir. Cumhuriyet savcısı bu karara itiraz edebilir.

İddianame iade edilmezse kabul edilmiş sayılır; mahkemenin iddianameyi kabul etmesiyle kovuşturma evresi başlar ve şüpheli artık sanık sıfatını alır.

Uygulamada dikkat edilecekler

• İddianame size tebliğ edildiğinde, duruşmadan önce savunmanızı hazırlamak için yeterli zamanınız olur; lehinize delilleri bu aşamada toplamaya başlayın.
• Mahkeme, iddianamedeki hukuki nitelendirmeyle bağlı değildir; ancak yargılama, iddianamede gösterilen fiil ve kişilerle sınırlıdır.

İlgili kavramlar

• Kamu davası
• Şüpheli ve sanık
• Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
• Yeterli şüphe
• Tensip

Kaynaklar

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 170, 174-176
2. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 225