Siber zorbalık ve ısrarlı takip nedir?

Siber zorbalık ve ısrarlı takip, bir kişinin internet, sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları veya diğer dijital araçlar kullanılarak sistematik biçimde rahatsız edilmesi, aşağılanması, tehdit edilmesi, dışlanması ya da kişiyle ısrarla iletişim kurulmaya çalışılmasıdır. Mağdurun ruh sağlığını ve güvenlik duygusunu ciddi biçimde etkileyebilir; özellikle çocuklar ve gençler arasında yaygındır.

Dayanak

“Siber zorbalık” kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmamıştır; ancak bu kapsamdaki davranışlar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) düzenlenen farklı suçları oluşturur. Israrlı takip ise 2022 yılında TCK’ya ayrı bir suç olarak eklenmiştir. Mağdurlar ayrıca 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’daki koruyucu ve önleyici tedbirlerden yararlanabilir.

Israrlı takip suçu

Fiziken takip etme veya haberleşme, bilişim ya da diğer araçlarla iletişim kurmaya ısrarla çalışma suretiyle bir kimsenin ciddi bir huzursuzluk duymasına veya kendisinin ya da yakınlarının güvenliği yönünden endişeye düşmesine neden olan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun çocuğa karşı işlenmesi gibi kanunda sayılan nitelikli hâllerde ceza artırılır.

Oluşabilecek diğer suçlar

• Hakaret ve tehdit,
• Şantaj,
• Sırf huzur ve sükûnu bozmak amacıyla ısrarla mesaj atma veya arama (kişilerin huzur ve sükûnunu bozma),
• Özel hayatın gizliliğini ihlal ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma.

Nasıl başvurulur?

• Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunabilirsiniz.
• 6284 sayılı Kanun, tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da kapsar. Aile mahkemesinden, failin size iletişim araçlarıyla ulaşmaması ve yaklaşmaması gibi tedbirler isteyebilirsiniz; acil durumlarda kolluk ve mülki amir de tedbir alabilir.
• Kişilik hakkı ihlali nedeniyle tazminat talep edebilirsiniz.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Mesajları, arama kayıtlarını, paylaşımları ve hesap bilgilerini silmeden saklayın; tarih ve saatleriyle bir olay listesi tutun.
• Faili engellemeden önce delilleri kaydedin; platformların bildirim ve engelleme araçlarını kullanın.
• Mağdur bir çocuksa ebeveynin ve okul yönetiminin süreci bilmesi ve destek olması önemlidir.

İlgili kavramlar

• Sosyal medyada hakaret
• Özel hayatın gizliliğini ihlal
• Sahte hesap ve kimliğe bürünme
• Koruma kararı

Kaynaklar

1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 123/A (ısrarlı takip)
2. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 106, m. 107, m. 123, m. 125, m. 134, m. 136
3. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, m. 1, m. 5