Bir yakınınız vefat ettiğinde bankadaki parasını çekmek, tapudaki evini mirasçılar adına geçirmek veya aracını devretmek için önce kimlerin mirasçı olduğunu gösteren mirasçılık belgesi almanız gerekir. Halk arasında “veraset ilamı” denen bu belgeyi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alabilirsiniz.
Kimler alabilir?
Mirasçılardan herhangi biri, diğer mirasçıların onayını almadan başvurabilir. Belgede bütün mirasçılar ve her birinin miras payı gösterilir.
1. Noterden almak (en hızlı yol)
- Kimliğinizle herhangi bir notere gidin. Vefat eden kişinin hangi şehirde öldüğü veya nerede yaşadığı önemli değildir.
- Vefat eden kişinin T.C. kimlik numarasını bilmeniz işi kolaylaştırır. Ölüm, nüfus kayıtlarına işlenmiş olmalıdır.
- Noter nüfus kayıtlarını inceler ve belgeyi düzenler. Bu işlem çoğu zaman aynı gün tamamlanır.
- Noter ücretini ve harcı ödersiniz.
Noter hangi durumlarda belge veremez? Belge verilmesi bir yargılama yapılmasını gerektiriyorsa, nüfus kayıtları mirasçıları belirlemeye yetmiyorsa veya belge yabancılar tarafından isteniyorsa noter belge veremez. Vefat edenin bir vasiyetnamesi varsa veya vasiyetnameyle mirasçı atanmışsa belgeyi sulh hukuk mahkemesi verir. Bu durumlarda mahkemeye başvurmanız gerekir.
2. Sulh hukuk mahkemesinden almak
- Bir dilekçe yazın: “Murisin (vefat eden kişinin) mirasçılarını ve paylarını gösterir mirasçılık belgesi verilmesini talep ederim.” Dilekçeye vefat edenin ve kendinizin kimlik bilgilerini yazın.
- Dilekçeyi herhangi bir adliyedeki sulh hukuk mahkemesine, ön büro aracılığıyla verin ve harcı yatırın. Vefat edenin son oturduğu yerde başvurmanız gerekmez. Elektronik imzanız varsa UYAP Vatandaş Portalı'ndan da başvurabilirsiniz.
- Mahkeme nüfus kayıtlarını getirtir; gerekirse tanık dinler veya vasiyetnameyi inceler.
- Mahkeme kararını verir; kararın onaylı örneğini alırsınız.
Belgeyi aldıktan sonra
- Bankalar, tapu müdürlükleri ve araç devri için belgenin aslı veya onaylı örneği istenebilir; birden fazla örnek almanız işinizi kolaylaştırır.
- Veraset ve intikal vergisi beyannamesini unutmayın. Ölüm Türkiye'de gerçekleştiyse, Türkiye'de bulunan mirasçılar beyannameyi ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde vergi dairesine verir. Çocuklar ve eş için kanunda bir istisna tutarı vardır (2026'da her biri için 2.907.136 TL; çocuk yoksa eş için 5.817.845 TL). Payınız bu tutarın altındaysa vergi çıkmaz; ancak beyannameyi yine de vermeniz gerekir. Anne-baba ve kardeşler bu istisnadan yararlanamaz.
- Belge almak mirası kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Mirası istemiyorsanız (özellikle borçlar fazlaysa) ölümü öğrendiğiniz günden itibaren üç ay içinde reddedebilirsiniz. Ancak bu süre içinde bankadan para çekmek veya tereke mallarını satmak gibi işlemler ret hakkınızı kaybettirebilir.
- Belgede bir yanlışlık varsa (örneğin bir mirasçı eksik yazıldıysa) hak sahibi mahkemeden belgenin iptalini isteyebilir; noterin verdiği belgeye karşı da sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir. Mirasçılık belgesi, aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir.
İlgili maddeler
Kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 598, 605, 606, 610
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 71/A-71/C
- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, m. 4, 9; 57 Seri No'lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği
Yorumlar (0)
Bu maddeye henüz yorum yapılmamış.
Sorunuz bu maddeyle ilişkilendirilerek yayımlanır.