Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) nedir?

Mirasçılık belgesi, ölen kişinin (mirasbırakanın) mirasçılarının kimler olduğunu ve her birinin terekedeki payını gösteren resmî belgedir. Eski adıyla “veraset ilamı” olarak da bilinir. Tapuda intikal, banka hesaplarının çekilmesi, araç devri ve veraset ve intikal vergisi işlemleri gibi pek çok işlemde bu belge istenir.

Dayanak

Türk Medeni Kanunu m. 598'e göre yasal mirasçılara, istemleri üzerine sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Belge, aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir.

Nasıl başvurulur?

• Noter: Yasal mirasçılar, herhangi bir noterliğe nüfus kayıtlarına dayanarak başvurabilir. Ancak belge verilmesi yargılamayı gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belge yabancılar tarafından isteniyorsa noter belge veremez; vasiyetnameyle atanmış mirasçılara belge ise yalnız sulh mahkemesince verilir. Noterin verdiği belgeye karşı sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir.
• Sulh hukuk mahkemesi: Mirasçılardan biri dilekçeyle başvurabilir. Mahkeme nüfus kayıtlarını ve gerekirse tanıkları inceleyerek karar verir.

Atanmış mirasçılar

Vasiyetname ile atanmış mirasçılara belge, tasarrufun kendilerine bildirilmesinden itibaren bir ay içinde mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından itiraz edilmemesi hâlinde sulh mahkemesince verilir.

Uygulamada dikkat edilecekler

• Mirasçılık belgesi kesin hüküm niteliğinde değildir; hak sahibi her zaman iptalini isteyebilir.
• Belge almak tek başına mirası kabul anlamına gelmez; ancak terekeyi sahiplenme niteliğindeki işlemler mirasın reddi hakkını ortadan kaldırabilir.
• Mirasçılık belgesi için harç ve masraf ödenir; güncel tutarlar her yıl yeniden belirlenir.
• Mirasbırakandan önce ölmüş mirasçıların altsoyu, belgede onların yerine gösterilir; bu nedenle nüfus kayıtlarının eksiksiz incelenmesi önemlidir.

İlgili kavramlar

• Mirasçılık belgesinin iptali
• Yasal mirasçılar ve zümre sistemi
• Mirasın reddi
• Tereke tespiti

Kaynaklar

1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 598
2. 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 71/A-71/C